Categorieën
Greenpeace

Greenpeace eist openheid over staatssteun aan grote vervuiler KLM

Greenpeace eist via de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) openheid over de staatssteun van 3,4 miljard aan grote vervuiler KLM. Met name het gebrek aan groene voorwaarden roept vragen op bij de milieuorganisatie. Het kabinet had de kans om echt doortastend klimaatbeleid door te voeren, maar heeft dit niet gedaan. Greenpeace wil weten hoe dat kan. 

“Er gaat heel veel belastinggeld naar een vervuilende industrie, zonder dat er duidelijke voorwaarden zijn gesteld. De ‘duurzame’ eisen waar minister Cora van Nieuwenhuizen mee pronkt, zijn eerder al eens toegezegd en niet nagekomen door de luchtvaart. Bovendien zijn deze bij lange na niet genoeg om in lijn te komen met het Klimaatakkoord van Parijs. De voorwaarden zijn zo vaag, dat wij willen weten wat er precies is afgesproken en hoe dit tot stand is gekomen,” aldus Faiza Oulahsen hoofd klimaat en energie bij Greenpeace.

Staatssteun KLM is niet ‘groen en eerlijk’

Redenen om kritisch te zijn op de staatssteun aan KLM zijn er genoeg. Vliegen heeft een negatief effect op mens, natuur en klimaat. Ook wordt de luchtvaart vaak uitgezonderd van regels die voor andere sectoren wel gelden. Zo wordt er geen belasting betaald over tickets en kerosine, opereren vliegvelden zonder natuurvergunning en worden omwonenden uit hun slaap gehouden door duizenden nachtvluchten. Oulahsen: “Schiphol brengt ons enorme hoeveelheden lawaai, fijnstof, stikstof en CO2. Met KLM als hofleverancier van deze vervuiling. De overheid committeert zich via deze staatssteun aan deze vervuiling. Het kabinet had kunnen kiezen voor groen en eerlijk herstel, zoals ook De Nederlandse Bank

adviseert, maar besluit duidelijk anders. Via dit Wob-verzoek hopen wij de onderste steen boven te krijgen over hoe dit zover heeft kunnen komen.”

De boterzachte ‘klimaatvoorwaarden’ die aan KLM zijn gesteld, zijn wederom een voorbeeld van de uitzonderingspositie van de luchtvaart. Zo wordt de totale uitstoot van de sector niet aangepakt met de CO2-reductie per kilometer en wordt 2005 als basisjaar aangehouden in plaats van het gebruikelijke jaar 1990. 

“Geen poen, zonder groen”

Greenpeace roept de overheid al langer op om te investeren in groene en eerlijke plannen. Eerder werd er onder het mom “Geen poen zonder groen”, actie gevoerd op de Aalsmeerbaan tussen de geparkeerde KLM-toestellen. Een petitie van Greenpeace, waarin het kabinet wordt opgeroepen om de crisis-miljarden groen en eerlijk in te zetten, is al bijna 75.000 keer ondertekend.

Foto: Marten van Dijl

Dit artikel is afkomstig van de website van Greenpeace Nederland:

Greenpeace eist openheid over staatssteun aan grote vervuiler KLM

Categorieën
Greenpeace Milieudefensie

Reactie op de 3,4 miljard aan staatsteun voor KLM

Gezamenlijk reactie van milieuorganisaties Greenpeace, Milieudefensie, Natuur & Milieu en de Natuur en Milieu Federatie Noord-Holland op de staatssteun van 3,4 miljard aan KLM.

“KLM wordt door de overheid in de lucht gehouden en kan grotendeels op oude voet verder. Zoals meerdere keren per dag naar Brussel vliegen, omwonenden (nog steeds) ‘s nachts wakker houden en stikstof, fijnstof en CO2 uitstoten. Zonder dat er belasting wordt betaald over tickets en kerosine. Het kabinet had de keuze voor groen en eerlijk herstel, maar besluit anders.

De klimaatvoorwaarden schieten ruimschoots tekort en dat is zeer teleurstellend. KLM is een grote vervuiler en moet zich net als andere sectoren houden aan klimaatafspraken. Blind vertrouwen op biokerosine brengt ons nog verder van huis, en ook de CO2-reductie doelen zijn te mager om serieus te nemen.

Deze miljarden aan belastinggeld hadden gebruikt moeten worden om KLM op het juiste spoor te zetten. Een spoor dat leidt tot minder vluchten en minder uitstoot in lijn met klimaatafspraken. Dat kan met synthetische kerosine en veel minder korte afstandsvluchten naar plaatsen met een snelle treinverbinding als Londen, Parijs, Frankfurt en Brussel. Want alleen dan pakken we de coronacrisis én de klimaatcrisis aan .”

Dit artikel is afkomstig van de website van Milieudefensie:

https://milieudefensie.nl/actueel/reactie-op-de-3-4-miljard-aan-staatsteun-voor-klm

Categorieën
Natuurmonumenten

Kabinet moet advies Remkes meenemen in herziening wetsvoorstel

Het langverwachte advies van de Commissie Remkes biedt een realistische uitweg uit de stikstofimpasse en geeft uitzicht op daadwerkelijk natuurherstel. Dat concluderen Natuurmonumenten en LandschappenNL vandaag in reactie op het lange termijn advies voor het stikstofbeleid.

De commissie stelt dat natuur en economie alleen kunnen herstellen bij een halvering van de stikstofuitstoot. Ook moet het kabinet stevig inzetten op meer robuuste natuur in Nederland. Het advies staat in contrast met het huidige wetsvoorstel van minister Schouten, dat volgens de organisaties te vrijblijvend, onduidelijk en ontoereikend is. Natuurorganisaties vinden daarom dat minister Schouten terug naar de tekentafel moet.

In het wetsvoorstel ontbreken harde en ambitieuze reductieverplichtingen en een helder tijdspad, wat structureel natuurherstel niet dichterbij brengt. Daarmee lijkt het wetsvoorstel in strijd te zijn met de Europese Vogel- en Habitatrichtlijnen en biedt het dus geen oplossing voor de stikstofimpasse. Een jaar geleden verwees de Raad van State het Nederlands stikstofbeleid om die reden naar de prullenbak.

Bekijk hier ons standpunt over stikstof

Categorieën
Greenpeace Natuur, Milieu en Dieren

Kabinet houdt Nederland in stikstoflockdown

Persreactie: ‘Voorgestelde stikstofreductie veel te laag om natuur te herstellen

Vandaag presenteerde het kabinet een set aan maatregelen om de stikstofuitstoot terug te dringen en natuurherstel mogelijk te maken. Greenpeace waarschuwt: de voorgestelde stikstofreductie is te laag. Het biedt – in het beste geval – slechts de helft van de reductie die nodig is: 50% in 2030. Zo blijft de natuur achteruit gaan, komt de overheid de wettelijke verplichtingen niet na en blijft Nederland in een stikstoflockdown. Bovendien wordt uitgegaan van streefwaarden, terwijl harde doelen met wettelijke borging nodig zijn. Alleen dan ontstaat zekerheid voor economische ontwikkeling én daadwerkelijk natuurherstel.

“Het kabinet trekt miljarden uit voor de natuur, en lijkt daarmee serieus werk te willen maken met het herstellen van kwetsbare natuur. Echter, zolang de stikstofemissies niet dalen is dat water naar de zee dragen. Natuur kan niet herstellen zonder de schadelijke uitstoot van stikstof drastisch terug te brengen! De stikstofuitstoot dient daarom in 10 jaar met 50% gereduceerd te zijn”, aldus Joris Thijssen, directeur Greenpeace. 

Schimmige landbouwlobby
Het huidige pakket aan maatregelen is mede tot stand gekomen door één-op-één-afspraken die het kabinet in sterk overleg met het Landbouw Collectief heeft gemaakt. Daarbij schuwt Farmers Defence Force, lid van het collectief, intimidatie naar toekomstboeren en natuur- en milieuorganisaties niet!  

115 miljoen dieren
Het Nederlandse landbouwsysteem barst uit haar voegen. De intensieve veehouderij is verantwoordelijk voor ca. 65 procent van de Nederlandse stikstofuitstoot die zorgt voor enorme natuurschade. Het huidige systeem wakkert zowel de klimaat- als de biodiversiteitscrisis aan. Nederlandse veeboeren houden samen 115 miljoen dieren en die vormen niet alleen de grootste stikstofbron, maar zijn ook een bron van broeikasgassen, drukken zwaar op onze natuur en zorgen voor gezondheidsrisico’s. Het mondiale landbouwsysteem legt daarnaast een enorme druk op bossen, en deze verwoesting van bossen maakt de kans op pandemieën zoals de uitbraak van het coronavirus groter.

Krimp veestapel en omslag naar ecologische landbouw
Om de stikstofcrisis en de klimaat- en biodiversiteitscrisis aan te pakken is hervorming van ons voedsel- en landbouwsysteem noodzakelijk. Omschakeling naar regionale ecologische landbouw en een flinke krimp van het aantal dieren is daarom noodzakelijk. Bovendien is die omslag haalbaar en betaalbaar, zo blijkt uit een kosten-batenanalyse die Greenpeace liet uitvoeren. Een investering in de omslag van het landbouwsysteem levert de maatschappij op den duur miljarden op aan vermeden schade aan natuur, klimaat en gezondheid. 

Noot voor de redactie

Contact: Persvoorlichting Greenpeace, [email protected], 06- 21296895

Categorieën
Natuurmonumenten

Zwakke vogeltjes door teveel stikstof

Heerlijk om te horen, al die vogels die nu al volop zingen in het bos. Voor hen staat het broedseizoen voor de deur. Sommige zijn zelfs al met nestelen begonnen. Maar de afloop is ongewis. De overmaat aan stikstof in de natuur zorgt in menig vogelnest voor verzwakte kuikens.

Dunne eierschalen en kuikens met gebroken pootjes. Onderzoeker Arnold van den Burg van de Stichting Biosfeer toonde in 2017 al aan dat calciumgebrek tot grote problemen leidt bij mezen op de Veluwe. Veel legsels gaan verloren.

Stille tragiek

De oudervogels vinden te weinig insecten en rupsen voor hun kroost. En wat ze wel vangen, bevat onvoldoende voedingsstoffen. De rupsen en insecten zijn namelijk weer afhankelijk van de bladeren die ze eten. Bladeren met te weinig voedingsstoffen zoals calcium, kalium, magnesium en mangaan. De boomwortels voorzien de bladeren daar onvoldoende in omdat de bodem verzuurt door neerslag van stikstof. Zo gaat het mis van wortel naar boomblad, van rups tot zangvogel.

En de cyclus gaat nog verder. Bij sperwers, kleine roofvogels die vooral zangvogels eten, is het effect nog groter. In de legperiode spreken vrouwtjessperwers zelfs hun botspieren aan om hun eieren van extra voedingsstoffen te kunnen voorzien. Als ze nog eieren leggen, want vaak komen ze daar niet meer aan toe. Menig nest wordt voortijdig verlaten. Zo wordt het stiller en stiller in het bos.

muizenkuiken
Zwarte mees met gebroken bekken, dijbeen en scheenbeen.

Kwijnende eiken

De problemen doen zich vooral voor op de droge zandgronden in Nederland. Dat merken we ter plekke in het Grote Veld bij Vorden, een bos met heideveldjes, stukjes open zand en een paar vennetjes. Samen met ecoloog Robert Ketelaar van Natuurmonumenten wandel ik er door de stilte. We horen wat gepiep in de verte, maar veel is het niet. Terwijl het in veel bossen best goed gaat met de vogelstand, daalt het aantal broedvogels op de stikstofgevoelige hoge zandgronden al dertig jaar.

Dat verlies is een direct gevolg van stikstof in de natuur, vertelt Robert. “Stikstof zorgt ervoor dat mineralen snel vergaan. Ze verdwijnen uit de toplaag van de bodem, ten nadele van bomen en planten die mineralen voor hun groei nodig hebben. Zomereiken bijvoorbeeld, die kwijnen langzaam weg. Hun bladeren bevatten minder voedingsstoffen voor rupsen. En dus ook voor vogels die rupsen eten. Juist rupsen zijn voor opgroeiende kuikens van levensbelang. Bij mezen is de schade van het broedsel al aangetoond, maar waarschijnlijk geldt het voor veel meer vogels op de droge zandgronden. De hele keten raakt ontwricht.”

Tegenhanger

De verzuurde bodem kan zich nauwelijks nog herstellen, benadrukt Robert. “Normaal gesproken worden zuren in de bodem geneutraliseerd door zogeheten basen, stoffen die als tegenhanger fungeren. Die basen zijn in droge zandgronden afkomstig van mineralen in de bodem. Maar door de enorme hoeveelheid zuur die de afgelopen decennia in de bodem terecht is gekomen, zijn vrijwel alle belangrijke mineralen verweerd. Ze zijn als het ware opgelost. De bodem heeft nu vrijwel geen weerstand meer en verzuurt in hoog tempo.”

Mest

Verderop in het bos wijst Robert op een ander probleem van stikstof. “Het werkt als een soort mest voor planten die van stikstof houden, zoals grassen, brandnetels en bramen. Die groeien extra snel en overwoekeren de oorspronkelijke vegetatie.”

De ecoloog kijkt om zich heen tussen meterslange bramentakken aan de bosrand. “Van oudsher groeien bramen vooral op rijkere gronden en in oude bossen, maar nu veroveren ze dankzij stikstof ook de voedselarme zandgronden. Dat gaat ten koste van struikheide, pilzegge, tormentil, havikskruid en vele andere planten. Daarmee verdwijnen ook de wilde bijen, graafwespen en vlinders die van deze planten afhankelijk zijn. De natuur wordt steeds verder uitgekleed.”

Algen

In het open veld zijn weer andere stikstofminnaars die het landschap domineren. Zandige stukken zijn bedekt met algen of tankmos. “Voor een kleine loopkever die van open zand houdt is dit een ondoordringbaar oerwoud geworden. En algen verstikken de grond. Typische bloemen en planten die hier van oudsher voorkomen, ontkiemen niet meer.”

Algengroei
‘Algen verstikken de grond’

Hoop

Zo winnen gras, braam, mos en alg terrein, ten koste van een levendig landschap waar het vroeger wemelde van de bloemen, vlinders en vogels. Je zou er somber van worden.

Toch houdt Robert hoop. “Het is ons ook gelukt om zwaveldioxide, de veroorzaker van zure regen in de jaren tachtig, te beteugelen. Dat moet met stikstof ook mogelijk zijn. Als de wil er is, zijn we ertoe in staat.

Daarnaast zijn herstelmaatregelen nodig. Om de bodem te verbeteren kun je denken aan een hogere grondwaterstand en een andere bomensamenstelling van onze bossen op arme zandgronden. De linde, hazelaar en zoete kers zijn motoren voor een goed bodemleven.

Ook zijn er hoopgevende proeven gedaan met het verspreiden van steenmeel over verzuurde bodems. De mineralenhuishouding verbeterde en verdwenen planten keerden terug. De aanvoer van steenmeel (uit de Eifel of Noorwegen) en de gigantische hoeveelheden die nodig zijn roepen echter wel bezwaren op. Het is een pleister op de wonde, maar kan wel een aanzet vormen voor herstel. Maar we moeten vooral de bron niet vergeten. Alle herstelmaatregelen hebben alleen kans van slagen als dat gepaard gaat met een beleid dat de neerslag van stikstof drastisch terugdringt.”

Stikstof-excursie

Zelf zien wat de overmaat aan stikstof doet met de natuur? Ga dan mee met onze boswachter en boek onderstaande stikstof-excursie:

Eerder verschenen artikelen over de gevolgen van teveel stikstof in de natuur in de Nieuwkoopse Plassen (ZH) en in Kampina (NB). 

Lees ook ons standpunt over stikstof en de projecten die we uitvoeren om de schade die de overdaad aan stikstof in de natuur aanricht, zo goed mogelijk te herstellen.

Dit artikel is afkomstig van Natuurmonumenten en terug te vinden op hun website.

Categorieën
Natuurmonumenten

Goed natuurbeleid blijft uit

Natuur- en milieuorganisaties zijn teleurgesteld over de plannen voor natuurherstel die minister Schouten vanochtend bekendmaakte. “Het is een sigaar uit eigen doos,” vindt Teo Wams, directeur Natuurbeheer bij Natuurmonumenten, mede namens Greenpeace, LandschappenNL, Natuur & Milieu en het Wereld Natuur Fonds

Eerder kondigde de minister aan om eenmalig €250 miljoen beschikbaar te stellen voor natuurherstel op korte termijn, zodat weer ruimte ontstaat voor infrastructurele projecten. Vanmorgen werd duidelijk dat de helft van het bedrag wordt ingezet voor compensatie van natuurverlies door bijvoorbeeld veiligheidsprojecten. De ‘natuurbank’ die hiervoor in het leven wordt geroepen vinden de gezamenlijke natuur- en milieuorganisaties een sigaar uit eigen doos. “Beschermde natuur die verloren gaat aan waterveiligheidsprojecten, moet sowieso elders gecompenseerd worden. Per saldo komt er dus geen natuur bij,” aldus Teo Wams. De andere helft van het budget gaat naar projecten voor natuurherstel in Natura 2000-gebieden. “Een doekje voor het bloeden,” vinden de organisaties.

Teo Wams: “Het komt neer op symptoombestrijding, terwijl de natuur behoefte heeft aan systeemherstel. De enige manier om ervoor te zorgen dat het weer goed gaat met de natuur in Nederland, is door te investeren in het natuurnetwerk dat oorspronkelijk beoogd was: de Ecologische Hoofdstructuur. Natuurgebieden, die met elkaar zijn verbonden, en daaromheen bufferzones waarin natuur en natuurinclusieve landbouw samen kunnen gaan.”

De gezamenlijke natuur- en milieuorganisaties stellen dat een aanzienlijke uitbreiding van de natuurambitie noodzakelijk is. “De minister zet nu in op eenmalige maatregelen. Maar met incidentele financiële injecties redden we onze natuur niet,” zo vervolgt Wams. “Natuurherstel vraagt om een structurele oplossing. Om een planologische aanpak voor de lange termijn, waarin natuurherstelmaatregelen worden gecombineerd met uitbreiding en verbinding van leefgebieden, hydrologisch herstel en bufferzones.”

Ecologische Hoofdstructuur

Het oorspronkelijk principe van de Ecologische Hoofdstructuur uit 1990 omvatte Natura 2000-gebieden, bufferzones, het natuurnetwerk en robuuste verbindingen. Dit netwerk is niet alleen belangrijk voor natuur, maar draagt ook bij aan voldoende schoon oppervlakte- en drinkwater, volksgezondheid, een gunstiger klimaat en een prettige leefomgeving. Door de jaren heen is deze ambitie met zo’n 50.000 hectare verkleind en dat pakt nu verkeerd uit. De netwerkfunctie is daardoor nu onvoldoende en het is onmogelijk om de noodzakelijke natuurresultaten te halen.

Lees hier de brief van minister Schouten van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV). 

Meer weten over stikstof en Natuurmonumenten?

Zie: hun standpunt over stikstof en een overzicht van herstelwerkzaamheden.

Categorieën
Natuur, Milieu en Dieren Nieuwsbericht Wakker Dier

Wakker Dier: “Zuivelcampagne NZO vol fouten”

Op de campagnewebsite stelt de NZO “veel aandacht voor dierenwelzijn” te hebben. Maar de organisatie doet bijvoorbeeld alsof kalf en koe direct na de geboorte worden gescheiden vanwege gezondheid en welzijn van de dieren. In werkelijkheid zijn economische motieven de belangrijkste reden om kalf en koe zo snel mogelijk van elkaar te scheiden. “De campagne staat bol van dergelijke onwaarheden,” zegt Hilhorst.

Duurzaam

De campagne wekt ten onrechte de indruk dat zuivel duurzaam is. “Het schrappen van zuivel uit je menu heeft weinig effect op de CO2-uitstoot,” claimt NZO. Uit studies van onder andere het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM), het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) en de voedsel- en landbouworganisatie van de Verenigde Naties (FAO), blijkt echter dat een voedingspatroon met meer zuivel zorgt voor meer uitstoot van broeikasgassen, stikstof, verlies van biodiversiteit en landgebruik. Van alle landbouwsectoren heeft de zuivelsector hierin veruit de grootste bijdrage.

Stikstof

Bovendien claimt NZO dat de zuivelsector zorgt voor “een optimale voer- en mestkringloop”. Maar als de stikstofcrisis iets toont is het dat van kringlooplandbouw amper sprake is. Wat betreft de stikstof-emissies, zegt NZO dat de zuivelsector slechts “een aandeel” heeft en marginaliseert zij haar bijdrage. Volgens de Nederlandse Organisatie voor toegepast-natuurwetenschappelijk onderzoek (TNO) bedraagt de totale bijdrage van de landbouwsector aan de stikstofuitstoot 46 procent. De zuivelsector is met 27 procent verantwoordelijk voor ruim een kwart daarvan. Hilhorst: “De NZO ziet hier gemakshalve over het hoofd dat melkveesector voor enorme schade zorgt. Heel Nederland mag daar nu voor opdraaien.”

Categorieën
Natuur, Milieu en Dieren Natuurmonumenten

Investeer in omschakeling naar natuurinclusieve landbouw

Minister Schouten maakte vanmiddag maatregelen bekend die ervoor moeten zorgen dat de stikstofuitstoot door de landbouw wordt teruggedrongen. Natuurmonumenten en LandschappenNL zijn blij dat er een maatregelenpakket op tafel ligt, maar benadrukken dat de investeringen moeten zijn gericht op de transitie naar natuurinclusieve landbouw en op natuurherstel.

In de brief staat nog niets concreets over investeringen in natuurherstel. Marc van den Tweel, directeur Natuurmonumenten: “De oplossing schuilt juist in een tweesporenaanpak: terugdringen van uitstoot én versterken van de natuur. Het kabinet moet inzetten op de realisatie van een natuurnetwerk zoals bij de oorspronkelijke Europese hoofdstructuur het plan was. Zo’n natuurnetwerk zorgt voor natuur die tegen een stootje kan. We benadrukken dat hierover snel duidelijkheid moet komen.”

Investeer in natuurinclusieve landbouw

De natuurorganisaties pleiten voor ruimhartige ondersteuning aan boeren die de transitie naar natuurinclusieve landbouw willen aangaan. Een transitiefonds en het beschikbaar stellen van gronden voor extensivering passen daarin goed. “Daarmee bieden we toekomstperspectief aan de boer en loopt hij niet over een paar jaar weer tegen (nieuwe) grenzen aan. Investeringen in technische oplossingen –gesloten stalsystemen, luchtwassers – zorgen op korte termijn voor reductie, maar zijn niet genoeg om op langere termijn een gezonde landbouwsector én een gezonde natuur zeker te stellen.

Halveer de uitstoot in 2035

Wij vinden: halveer de totale stikstofuitstoot met de helft, vóór 2035. Maar het Kabinet spreekt niet over een wettelijke borging van een streefwaarde voor reductie en een daar aan gekoppelde termijn. Van den Tweel: “Dat is wat ons betreft onmisbaar, want hiermee geef je zowel aan boeren als aan natuurbeschermers duidelijkheid en juridische zekerheid

Verplaatsen van het probleem

Het kabinet kiest ervoor om bij sanering de dierrechten in te nemen en dat juichen Natuurmonumenten en LandschappenNL toe. “Het is de enige manier om te voorkomen dat het probleem zich verplaatst. Voor dierrechten die bij saldering vrijkomen moet het uitgangspunt zijn dat die rechten alleen benut mogen om lokaal (startende) boeren te helpen bij de transitie naar natuurinclusief en grondgebonden.

Hetzelfde geldt voor het herbestemmen van gronden die vrijkomen als een boer ervoor kiest te stoppen met zijn bedrijf. Om ervoor te zorgen dat er geen ongecontroleerde opkoop en bestemmingswijziging van veehouderij en hun gronden ontstaat, wil de minister hier samen met de provincies regie op voeren. Van den Tweel: “Goed dat de minister hier regie op wil houden. De gronden die na overname beschikbaar komen, moeten een extensieve landbouwfunctie of een natuurfunctie krijgen. Zodat bestaande natuur robuuster wordt en gebieden met elkaar worden verbonden.”

Categorieën
Greenpeace Natuur, Milieu en Dieren

Greenpeace: Oplossing stikstofcrisis levert miljarden op

Maatschappelijke kosten-baten analyse toont aan: Ecologisch boeren met minder dieren loont

Amsterdam, 21 januari 2020 – De omslag naar ecologisch boeren met minder dieren is haalbaar en betaalbaar en levert de maatschappij jaarlijks gemiddeld ruim 1 miljard euro op. Dat blijkt uit de maatschappelijke kosten-baten analyse van onderzoeksbureau Ecorys in opdracht van Greenpeace. De uitkomsten van de analyse zijn samengevat in het rapport ‘Betaalbaar Beter Boeren’ van de milieuorganisatie. Dit is niet alleen een oplossing voor de stikstofcrisis. Het pakt ook andere hardnekkige problemen aan die worden veroorzaakt door de intensieve veehouderij. 

Betaalbaar
De analyse toont aan dat een hervorming van de intensieve veehouderij de komende 20 jaar jaarlijks gemiddeld 3,6 miljard euro kost. Onder andere door het uitkopen van boeren, het compenseren van inkomensverschillen en het herstellen van natuur. Terwijl een ecologisch landbouwsysteem met minder dieren jaarlijks gemiddeld 4,9 miljard euro oplevert. Een maatschappelijke opbrengst van ruim een miljard euro. De winst zit in het vermijden van schade aan klimaat, natuur en gezondheid. 

De economen van Ecorys rekenden drie scenario’s door waaraan vermindering van ten minste 45 procent van het aantal dieren ten grondslag lag. Aanvullend is gekeken naar kosten en baten van een (gedeeltelijke) omslag naar kringloop- of ecologische landbouw. Alle scenario’s blijken ruim voordeliger voor de samenleving dan het instandhouden van de huidige intensieve landbouw die gericht is op schaalvergroting en massaproductie.

Beter voor mens, natuur en klimaat
Alle sectoren moeten bijdragen aan het oplossen van de stikstofcrisis. Voor de veehouderij is de oplossing een omslag naar ecologische landbouw met minder dieren. Naast dat dit plan goed is voor de portemonnee, is het tevens gezonder voor mens, natuur en klimaat. Nederlandse veehouderijen houden momenteel 115 miljoen dieren die samen 75,2 miljard kilo mest produceren. De maatschappij draait nu op voor de huidige klimaat-, natuur- en gezondheidskosten. Alleen al in 2018 draaide de maatschappij op voor 6,6 miljard euro, zo berekende Ecorys. Denk aan het mest- en ammoniak overschot, hoge uitstoot van broeikasgassen en fijnstof, water- en luchtverontreiniging, verlies van natuur maar ook het gevaar op besmettelijke dierziektes zoals Q-koorts en longziektes door fijnstof.

Klik voor infographic

Kabinet aan zet
Een voorwaarde voor de omslag naar ecologische landbouw is dat het lonend is voor de boer. Daarvoor is het noodzakelijk dat het kabinet nú aan de slag gaat met een transitiefonds en nieuwe spelregels introduceert zodat de boer een eerlijke prijs krijgt voor zijn product. Joris Thijssen, directeur Greenpeace: “Deze analyse moet coalitiepartijen doen beseffen dat na negen maanden aanmodderen het de hoogste tijd is om de stikstofcrisis op te lossen. Onze oproep aan dit kabinet; toon lef, snijd in de veestapel en zorg dat de boer een eerlijke prijs krijgt voor zijn product.”

Volkert Engelsman, directeur EOSTA, Nr 1 Trouw Duurzame 100, 2017: “Deze cijfers laten overtuigend zien dat duurzame landbouw loont. Voor boer én burger. Duurzame veehouderij is niet alleen goed voor de natuur, maar ook een uitstekende business-case voor de maatschappij. Wat weerhoudt de politiek er nog van om hier de juiste beleidsconclusies uit te trekken?”

—————————————–

Noot aan de redactie:

Persconferentie: Greenpeace presenteert analyse: ‘Betaalbaar Beter Boeren’

Datum: Dinsdag 21 januari, 14.00 uur

Locatie: Perscentrum Nieuwspoort, Lange Poten 10, 2511 CL Den Haag

* Download de gehele analyse van Ecorys. 

Voor meer informatie: 

Persvoorlichter Greenpeace: [email protected] – 06 – 212 968 95

Categorieën
Natuur, Milieu en Dieren Nieuwsbericht Wakker Dier

Vee-industrie gijzelt ook eigen toekomst

De stikstofcrisis is een uitgelezen kans om de veehouderij schoner, diervriendelijker en toekomstbestendig te maken. Over die wens bestaat brede consensus, ook bij boerenorganisaties. Maar door de boerenacties lijkt nu het tegenovergestelde te gebeuren.

Politiek Den Haag schoot na de acties in een stuip van ‘korte termijn cliëntelisme’. In plaats dat men de rechterlijke stikstofuitspraken gebruikt om de gezamenlijke wens te realiseren, dreigen er juist stappen terug te worden gezet. Zo heeft Nederland verhoudingsgewijs al de minste natuur in Europa, maar spreken we anno 2020 opeens weer over het schrappen van natuurgebieden.

Zonder vee-industrie geen stikstofcrisis. Nederland is een van de landen met de hoogste vee-dichtheid ter wereld. Zo slachten we in Nederland 600 miljoen kuikens per jaar. Dat zijn er 19 per seconde; vooral plofkippen voor de export. De landbouw veroorzaakt 61 procent van de Nederlandse stikstofemissie. De maatschappelijke kosten van de vee-industrie lopen in de miljarden – door haar bijdrage aan de stikstofuitstoot, klimaatverandering, vermesting en fijnstof.

In het stikstofdossier blijft bovendien de grootste groep belanghebbenden ongenoemd: de dieren. De vee-industrie is verantwoordelijk voor veel dierenleed, zoals kreupele plofkippen, moedervarkens in krappe kraamkooien en biggen wiens staartjes onverdoofd worden gecoupeerd.

Ook deze dieren zijn de dupe van de hoge vee-dichtheid in Nederland. Deze verhoogt de kans op verspreiding van dierziekten. Ook worden vanwege strenge milieuregels veel stallen potdicht gehouden en voorzien van een luchtwasser om omwonenden stankoverlast te besparen. De dieren worden opgesloten in de giftige lucht. Bovendien zorgen luchtwassers bij een stalbrand voor razendsnelle verspreiding van het vuur, waardoor de dieren geen schijn van kans maken.

De stikstofcrisis heeft de onhoudbaarheid van de vee-industrie weer op de agenda gezet. Decennialang marchanderen met de grenzen aan natuur en wetgeving, heeft nu acuut een noodsituatie gecreëerd. Economische activiteiten zijn stilgelegd. De woningnood blijft toenemen en bij grote delen van de bouw loopt de schade in de miljarden, terwijl die sector nog niet één procent van de stikstof uitstoot. Velen lijden eronder dat de vee-industrie nooit is aangepakt.

Als je kijkt naar de maatregelen die noodzakelijk zijn voor de lange termijn, dan zijn milieubeweging, dierenorganisaties, economen, politiek en zelfs de landbouwsector het opvallend vaak eens: allen pleiten voor een kleinere duurzamere sector, gericht op kwaliteitsproducten voor de consumenten in de driehoek Berlijn, Londen, Parijs. Kortom, minder dieren en weg met de bulkproductie.

Oud-minister Veerman, van ‘boerenpartij’ CDA, zei hierover in 2003 na de MKZ-crisis dat “de huidige intensieve veehouderij in Nederland tekortkomingen vertoont op alle drie aspecten van duurzaamheid. (…) Er is vooral sprake van eenvormige productie en lage marges.” Afgelopen november trok het wetenschappelijk bureau van het CDA soortgelijke conclusies. Ook oud ZLTO-voorman Huijbers pleitte voor meer duurzaamheid in de veehouderij, mede omwille van economische noodzaak voor de boeren zelf.

Het kabinet verwees in het regeerakkoord naar deze breed gedragen wens met de term ‘kringlooplandbouw’. Maar het streven hiernaar lijkt te zijn gesneuveld op het slagveld van de boerenacties. Juist nu is het aan Den Haag om lef te tonen en zich niet te laten gijzelen door een kleine groep boeren. De stikstofcrisis dreigt anders de geschiedenis in te gaan als een gemiste kans, niet in de laatste plaats voor de toekomst van álle boeren.