Categorieën
Natuurmonumenten

Oehoe broedt succesvol op Sallandse Heuvelrug

Dit voorjaar heeft voor het eerst sinds mensenheugenis een oehoepaartje kunnen broeden op de Sallandse Heuvelrug. En met succes! Twee oehoe-uiltjes kwamen uit het ei. “Het is fantastisch bewijs dat het gezamenlijke natuurbeheer op de Sallandse Heuvelrug ook echt werkt. Want een wild dier heeft op eigen kracht de heuvelrug bereikt om zich voort te planten” aldus Ruben Vermeer, boswachter ecologie van Natuurmonumenten.

Vermeer ontdekte de eerste tekenen van de aanwezigheid van de grootste uil van Nederland al in februari. Na een bezoek in de schemering hoorde hij de onmiskenbare ‘oe – hoe’ roep. Gedurende het voorjaar hebben de oehoes een rustig plekje gezocht om een nest te bouwen, eieren te leggen en die uit te broeden. Inmiddels hebben ze het nest verlaten. “Waar het paar en de jongen nu zijn weten we niet precies. Dat is ook logisch, want ze gaan steeds op zoek naar de plek met het meeste voedsel”, vertelt Vermeer.

Voedsel

De oehoe is een echte krachtpatser. Zelfs havik en vos zijn in de buurt van de oehoe hun leven niet zeker. Rondom de plek waar het Sallandse nest zat, zijn prooiresten gevonden van houtduif, zwarte kraai, wilde eend en groene specht. “Vooral de langzaam vliegende vogels zijn een makkelijke prooi. Maar we vonden ook een bruine rat. Die is buiten de Sallandse Heuvelrug gevangen. Hiermee is bevestigd dat ze flinke afstanden afleggen voor hun maaltijd.”

Compliment voor natuurbeheerders

Het succesvol broeden van de oehoe zien de natuurbeschermers in Nationaal Park Sallandse Heuvelrug als een compliment voor hun werk. Want deze kieskeurige vogel stelt nogal wat eisen aan zijn broed- en leefgebied. Hij is erg verstoringsgevoelig en is afhankelijk van grote, aaneengesloten natuurgebieden. In het Nationaal Park werken Natuurmonumenten, Staatsbosbeheer, enkele particulieren en omliggende boeren samen om de kwetsbare natuur in dit Natura 2000 gebied te beschermen. Een totale verassing is het broedgeval niet, want de soort verspreidt zich vanuit Duitsland als een olievlek over oostelijk Nederland. De bekendste broedplekken in Nederland zijn de ENCI-groeve bij Maastricht en een groeve in Winterswijk. Nu blijkt dat de oehoe ook prima uit de voeten kan met een broedplek in de ouder wordende bossen op de Sallandse Heuvelrug.

Blijf op de paden

Zeker nu in coronatijd zien we een toename van het bezoek aan natuurgebieden. Natuurmonumenten vraagt bezoekers eens te meer zich te houden aan de toegangsregels. Dat betekent: geen toegang als de zon onder is, altijd op de paden blijven, en honden aan de lijn. Vermeer: “Met deze regels zorgen we voor minimale verstoring van dieren en planten in de natuur terwijl mensen toch ook van het gebied kunnen genieten. Als iedereen zich aan de regels houdt, kan recreatie en kwetsbare natuur prima naast elkaar bestaan. Zo bewijst de Sallandse oehoe.”

Dit bericht is afkomstig van de website van Natuurmonumenten:

https://www.natuurmonumenten.nl/natuurgebieden/landgoed-eerde/nieuws/oehoe-broedt-succesvol-op-sallandse-heuvelrug

Categorieën
Natuurmonumenten

Akkers op de hei onmisbaar voor biodiversiteit

Er is geen plek op de Sallandse Heuvelrug waar het wisselen van de seizoenen zo zichtbaar is als op de Haarler enk. In een paar dagen tijd verandert het landschap er radicaal: gerst en rogge worden geoogst en daarmee verdwijnt ook de kleurige zee van korenbloemen en kamille. Zo gaat het al eeuwen lang. Voor de bewoners van de heide waren deze akkercomplexen van cruciaal belang. In de zomer omdat de bloeiende akkerkruiden nectar en stuifmeel bieden aan vlinders, wilde bijen en zweefvliegen. In de herfst en winter fourageerden patrijzen, geelgorzen en korhoenders op de stoppelakkers, waar ze zich tegoed deden aan de oogstresten.

Maar de tijd heeft niet stil gestaan. De meeste kruidenrijke akkers aan de randen van de hei zijn al lang verdwenen. Er groeit nu gras of mais. Grote delen van de hei zijn in de vorige eeuw om economische redenen ontgonnen tot dennenbos, zodat het omringende landelijk gebied onbereikbaar is geworden voor insecten, vogels en reptielen die op de resterende hei hun leefgebied hebben. 

Tijdelijke akkers

Sinds enkele jaren is er op De Sprengenberg een nieuwe ontwikkeling gaande: er verschijnen tijdelijke akkertjes op de heide. Dat valt vooral van half juli tot half augustus op, als de boekweit massaal in bloei staat. Met je ogen dicht kun je al zien dat het er drukker is dan op schiphol: een zoemende wolk bijen, hommels en zweefvliegen geniet van een feestmaal op de witte bloemen. Tegen de tijd dat de boekweit is uitgebloeid, kunnen de insecten terecht op de omringende heide die dan volop bloeit.

Voer voor iedereen

Uit onderzoek blijkt, dat de aanwezigheid van veel insecten op de akkers een positief effect heeft op de sterk bedreigde heidevogels. Binnen een straal van 200 meter broeden er meer geelgorzen, veldleeuwerikken en kneuen dan daarbuiten. Tijdens tellingen wordt zichtbaar dat fouragerende nachtzwaluwen baantjes trekken boven de akkers, omdat daar kennelijk meer nachtvlinders vliegen dan boven de hei.

Vorige maand ging ik met en journalist van RTV Oost de heide op naar de tijdelijke akkers. Bekijk hier de reportage >>

ruigtelieveheersbeestje op boekweit tijdelijke akkers

Ruben Vermeer

Nog niet eerder op De Sprengenberg gezien: ruigtelieveheersbeestje snoepend van boekweitnectar

Schapen helpen natuur een handje

Een belangrijke succesfactor is de schaapskudde, en de mest die de kudde al grazend op de heide verspreidt. Vroeger werden met die mest kostbare mineralen afgevoerd naar de akkers op de enk. Nu is het andersom en zorgt die mest voor een aanvulling van mineralen. De schapen transporteren ook de zaden van kruiden die alleen nog in de fietspadbermen groeien. Als we na een jaar of vier de tijdelijke akkers weer met rust laten, raken ze al snel weer begroeid met heide, kruiden en grassen en herbergen ze een diverse fauna. Kroon op het werk is de grauwe klauwier, die dit soort plekken feilloos weet te vinden.  

De schaapskudde blijft voorlopig nog wel op de hei. Wil je meer weten over het nut van de kudde of gewoon even genieten van het mooie plaatje van de schapen op de paarse heide? Kom dan zondag 9 augustus tussen 11.00 en 15.00 uur een praatje maken met de herder en de boswachter!

schapen hoeden op De Sprengenberg

Dit bericht is afkomstig van de website van Natuurmonumenten:

https://www.natuurmonumenten.nl/natuurgebieden/de-sprengenberg/nieuws/akkers-op-de-hei-onmisbaar-voor-biodiversiteit