“Met een beperkingenpak beleef je het museum heel anders!”

Meedoen aan project Onbeperkt Eropuit betekent voor vrijetijdslocaties niet alleen dat er een technische keuring plaatsvindt en dat mystery guests over de vloer komen die testen wat er beter kan. Voor de medewerkers van de locatie staat er ook een workshop op het programma. Hierin gaan ze aan de slag met de ‘sociale toegankelijkheid’. Want het is niet alleen belangrijk dat een locatie goed toegankelijk is, je moet je er ook welkom voelen!

Bij Museum Boijmans Van Beuningen in Rotterdam zijn de mystery-bezoeken achter de rug. De Zonnebloem heeft een toegankelijkheidsrapport gepresenteerd en de knelpunten zijn bekend. Nu is het tijd voor de workshop.

Ervaringsdeskundigen

Een dag lang gaan medewerkers aan de slag om kennis over de doelgroep op te doen. Hoeveel mensen met een beperking zijn er eigenlijk in Nederland? Wat verwachten zij van een bezoek aan de locatie? Wat zijn de do’s om hen op een gelijkwaardige manier te behandelen? Wat de don’ts? Twee mystery guests zijn bij de workshop aanwezig om uitleg te geven en vragen te beantwoorden. Dit keer zijn dat Tamara van Laarhoven en Séverine Kas. Tamara heeft een dwarslaesie en maakt gebruik van een rolstoel. Severine heeft een visuele beperking.

Toegankelijkheid in de spotlight

De medewerkers van Museum Boijmans Van Beuningen zijn blij dat toegankelijkheid op deze manier in de spotlights staat bij hun museum. “Toegankelijkheid krijgt overal steeds meer urgentie”, zegt Kachiri van Zwam, Medewerker educatie. “Een positieve ontwikkeling, want iedereen moet een museum op dezelfde manier kunnen beleven.” En dat hoeft helemaal niet lastig te zijn, legt Séverine uit. “Toegankelijkheid zit vaak in kleine dingen. Zoals duidelijke informatie over bereikbaarheid, het gebouw en de collectie op de website en informatiebordjes bij kunstwerken die consequent op dezelfde plaats hangen.”

Workshop

Speciaal voor project Onbeperkt Eropuit ontwikkelde Natalie de Neef van de Zonnebloem de workshops. “Met een workshop willen we vier doelen behalen. De deelnemers hebben na zo’n dag kennis over de doelgroep en de toegankelijkheid van hun locatie, ze weten wat iemand met een beperking verwacht van een bezoek en wat voor hulp er eventueel nodig is. We geven hen handvatten om iedere bezoeker met een beperking op een gelijkwaardige en gastvrije manier te behandelen én we gaan met elkaar in gesprek over hoe ze deze kennis ook kunnen delen met alle collega’s”, zegt Natalie, die de workshops ook leidt. “We maken de theorie voelbaar met persoonlijke verhalen van de mystery guests. Medewerkers staan daar echt versteld van. Dat er bijvoorbeeld vaak over het hoofd van iemand in een rolstoel heen wordt gepraat, of dat aan een begeleider wordt gevraagd af te rekenen. Zo blijft de kernboodschap goed hangen: dat iemand met een beperking gelijkwaardig behandeld wil worden.”

Gelijkwaardigheid

Want gelijkwaardigheid is een van de sleutelwoorden bij toegankelijkheid. Natalie: “Natuurlijk is het belangrijk dat er geen drempels of obstakels zijn. Maar de manier waarop je een bezoeker met een beperking benadert, doet enorm veel.” Veel medewerkers hebben daar vragen over, merkt Séverine. “Dagelijks komen ze mensen met een beperking tegen, maar dan is er vaak geen tijd om te vragen hoe iemand het liefst aangesproken wil worden. Tijdens de workshop kunnen Tamara en ik dat in alle rust uitleggen.”

Beperkingenpak

Hoogtepunt van de workshop is het moment dat medewerkers hun eigen locatie gaan ervaren met een beperking. Daarvoor nemen ze plaats in een rolstoel en trekken ze onderdelen van het beperkingenpak aan. Dat pak bestaat bijvoorbeeld uit zichtbeperkende brillen en een aantal braces met verzwaringselementen. Als medewerkers die omdoen, worden ze in hun beweging beperkt waardoor ze voor even ervaren hoe het is om een beperking te hebben. Ook Tamara vindt dit misschien wel het meest waardevolle onderdeel: “Dan ga ik in de rolstoel op pad met een stoere man van de beveiliging bijvoorbeeld. Die zie je dan denken: ‘dat fix ik wel even’, maar zo’n deur blijkt dan toch wel heel zwaar om te openen vanuit een rolstoel. Of dat drempeltje bij het invalidentoilet blijkt op wielen ineens een onoverkomelijke berg. We kunnen het vertellen, maar het werkt het beste om medewerkers het zelf te laten ervaren.”

Bewustwording

Kachiri bevestigt dat dat onderdeel echt ogen opent: “Ik ben bijvoorbeeld erg geschrokken van de situatie bij een van de liften. Daar moet je achteruit uit in de rolstoel, maar vlak achter de lift is een trap naar beneden. Dat is gewoon gevaarlijk. We hebben daar direct een paaltje geplaatst.” Zo zie je maar: “Van tevoren dachten we dat we het goed hadden geregeld, met rolstoelhellingen en invalidentoiletten. Maar dat valt dus tegen. Er staat een renovatie op de planning en we gaan de punten uit het onderzoek zeker meenemen. We willen dat iedereen ons museum kan beleven, ongeacht je beperking.”

Doel

En dat zijn reacties waar Tamara blij van wordt. “Aan het einde van de workshop komen medewerkers vaak naar Natalie en mij toe. Ze bedanken ons en vertellen dat ze nu doorhebben wat het voor mij betekent om eropuit te gaan. Ook zijn ze blij dat ze nu weten hoe ze iemand in een rolstoel kunnen benaderen. Dan ga ik met een goed gevoel naar huis. Want dáár doen we het voor. Met elke workshop en elk afgerond project komen we steeds een stapje dichter bij mijn doel: onbeperkt eropuit kunnen gaan.”

Fondsen.org
Strandplevier 23
2201 XJ Noordwijk
informatie@fondsen.org
KvK 34160633