Categorieën
Amnesty International

VN-Mensenrechtenraad moet escalerende mensenrechtencrisis in Wit-Rusland onderzoeken

In antwoord op de steeds verder uit de hand lopende mensenrechtencrisis in Wit-Rusland spreekt Amnesty International vandaag de VN-Mensenrechtenraad toe. Zij vraagt de raad om de mensenrechtenschendingen te onderzoeken die zijn begaan tijdens de demonstraties tegen de verkiezingsuitslag en om verdachten die betrokken zijn bij het geweld ter verantwoording te roepen.

Amnesty gebruikt het spoeddebat ook om de jarenlange weigering van Wit-Rusland aan de orde te stellen om medewerking te verlenen aan de Mensenrechtenraad en de door de raad aangestelde Speciale Rapporteur voor Wit-Rusland.

Mensenrechtensituatie slechter dan ooit

‘Wit-Rusland heeft te lang en zonder dat dit consequenties had de medewerking aan de Speciale Rapporteur kunnen weigeren, ondanks het vele bewijs van schendingen van mensenrechten. De situatie is nu slechter dan ooit sinds het land dertig jaar geleden onafhankelijk werd,’ zegt Mary Struthers van Amnesty International.

Het belangrijkste mensenrechtenorgaan van de Verenigde Naties moet een duidelijke boodschap geven aan de internationale gemeenschap dat mensenrechtenschendingen zoals we die de laatste weken in Wit-Rusland gezien hebben onacceptabel zijn. De Mensenrechtenraad moet een onderzoek instellen naar deze schendingen en zoveel mogelijk druk op Wit-Rusland uitoefenen zodat de verantwoordelijken berecht worden.

Achtergrond

Op 26 augustus vroegen Amnesty International en zestien andere internationale en Wit-Russische mensenrechtenorganisaties de VN-Mensenrechtenraad om onmiddellijk in actie te komen vanwege de mensenrechtencrisis in Wit-Rusland en om de voortdurende mensenrechtenschendingen in het land te onderzoeken.

In de maanden voor de presidentsverkiezingen van 9 augustus 2020 en in de weken daarna gebruikten de Wit-Russische autoriteiten veel geweld tegen demonstranten. Honderden demonstranten werden gearresteerd, geïntimideeerd en lastiggevallen.

Waarnemers van Amnesty documenteerden het politiegeweld tegen demonstranten na de verkiezingen. Er is veel bewijs, onder meer uit getuigenverklaringen, van buitensporig politiegeweld tegen vreedzame demonstranten, mishandeling en marteling van gevangenen en het fabriceren van bewijs tegen leidende activisten, zoals recent tegen Maryia Kalesnivaka.

Lees meer over de mensenrechtensituatie in Wit-Rusland.

Dit artikel is afkomstig van de website van Amnesty International:

https://www.amnesty.nl/actueel/vn-mensenrechtenraad-moet-actie-ondernemen-bij-escalerende-mensenrechtencrisis-in-wit-rusland

Categorieën
Amnesty International

VS: berichten over gedwongen sterilisaties in vreemdelingendetentiecentra

In de Verenigde Staten zouden er hysterectomies (operatie voor verwijdering van de baarmoeder) zijn uitgevoerd op migrantenvrouwen die vastzitten in het detentiecentrum in Irwin County (ICDC), Georgia. 

‘De berichten van hysterectomies die vrouwen in Irwin County ondergaan zouden hebben zonder hun volledige toestemming, zijn zeer verontrustend’, zegt Denise Bell van Amnesty International USA.

Volgens de berichten wisten sommige vrouwen niet precies waarom de procedures plaatsvonden, of welke procedures ze zouden ondergaan.

Geschiedenis van gedwongen sterilisaties

De Verenigde Staten hebben een geschiedenis van gedwongen sterilisaties, onder meer van inheemse vrouwen, zwarte vrouwen en andere vrouwen van kleur, vrouwen in de gevangenis en intersekse mensen. Naast het feit dat dit een schending is van iemands recht op gezondheid en veiligheid, en seksuele en reproductieve rechten, kan gedwongen sterilisatie ook een misdaad tegen de mensheid zijn.

Oproep Amnesty International

‘Niemand mag worden gesteriliseerd zonder volledige toestemming. Daarnaast zouden mensen ook niet gevangengezet mogen worden omdat ze asiel zoeken in een land’, zegt Denise Bell.

De Amerikaanse autoriteiten (Congress en DHS) moeten deze berichten urgent onderzoeken. Deze beweringen laten weer zien dat het vastzetten van mensen in immigratiecentra in de VS moet stoppen. Daarom roept Amnesty International ook op om mensen die vastzitten in vreemdelingendetentie vrij te laten.

Dit artikel is afkomstig van de website van Amnesty International:

https://www.amnesty.nl/actueel/vs-berichten-over-gedwongen-sterilisaties-in-vreemdelingendetentiecentra

Categorieën
Amnesty International

Drie manieren om in actie te komen voor de bewoners van Moria

Twee grote branden hebben op het Griekse eiland Lesbos vluchtelingenkamp Moria in as gelegd. De 13.000 inwoners van Moria hebben hun familie, huizen en bezittingen al eens achtergelaten toen ze naar Europa vluchtten. Nu heeft deze brand voor veel mensen alles vernietigd wat ze nog over hadden. Lees hier wat je kunt doen om voor hen in actie te komen.

1. Demonstreer voor de opvang van vluchtelingen

Wat zich afspeelt op Lesbos is een humanitaire ramp. Daartegen wordt zondag in heel Europa gedemonstreerd. Roep aanstaande zondag de Nederlandse regering en de Europese Unie op om de mensen in de Griekse vluchtelingenkampen menswaardig op te vangen en eerlijk over Europa te verdelen.

Wanneer: zondag 20 september van 13.00 tot 15.00 uur

Waar: Jaarbeursplein, Utrecht of kijk of er ook in jouw stad wordt gedemonstreerd

Houd je wel aan de coronaregels: houd 1,5 meter afstand en draag een mondkapje

2. Teken de petitie #500kinderen

Amnesty steunt de oproep van #500kinderen aan de Nederlandse regering om meer te doen voor de duizenden kinderen uit landen als Syrië en Afghanistan die moederziel alleen in de kampen leven. Maar Nederland wil slechts 50 kinderen opnemen. Steun de oproep, teken de petitie.

3. Teken de petitie van DeGoedeZaak

De petitie van DeGoedeZaak roept de Nederlandse regering op slachtoffers van de verwoestende brand op Moria op te vangen. Moria is het resultaat van ons Europese immigratiebeleid. Toch weigert regering hulp, ook voor de meest kwetsbare mensen. Teken daarom de petitie.

Wat is er aan de hand in Griekenland?

Met name door de oorlog is Syrië kwamen vanaf 2015 veel vluchtelingen naar Europa. De Europese Unie besloot de buitengrenzen te versterken, waardoor de vluchtelingen geen kant meer op konden. Lees meer over de uitwassen van het Europese vluchtelingenbeleid.

Dit artikel is afkomstig van de website van Amnesty International:

https://www.amnesty.nl/actueel/drie-manieren-om-in-actie-te-komen-voor-de-bewoners-van-moria

Categorieën
Amnesty International

Algerije veroordeelt journalist Khaled Drareni tot twee jaar cel

In de Algerijnse hoofdstad Algiers heeft het Hof van Beroep journalist Khaled Drareni tot 2 jaar gevangenisstraf veroordeeld.

Drareni deed verslag van protesten van Hirak-aanhangers tegen corruptie en van het harde politieoptreden tegen demonstranten. Op 27 maart 2020 werd hij gearresteerd. Hoewel Drareni alleen zijn werk als journalist deed, werd hij beschuldigd van het ‘aanzetten tot een ongewapende bijeenkomst’. Op 10 augustus werd Drareni op 3 jaar cel veroordeeld. Daar is nu een jaar afgegaan.

Twee andere activisten, Samir Benlarbi en Slimane Hamitouche, kregen 1 jaar gevangenisstraf opgelegd, waarvan 8 maanden voorwaardelijk.

Vrijheden onderdrukt

‘De gevangenisstraf voor de prominente journalist Khaled Drereni is een aanfluiting in een land dat na massale protesten zogenaamd politieke veranderingen ondergaat,’ zegt Amna Guellali van Amnesty International. ‘Deze harde straffen onderstrepen de onderdrukking van vrijheden in het land. Het bevestigt een patroon van vervolging van journalisten en activisten die opriepen tot meer democratie en respect voor de rechtsstaat in Algerije.’

Guellali: ‘De Algerijnse autoriteiten moeten Khaled Drareni en anderen die de moed hadden om politiegeweld en willekeurige arrestaties tijdens de protesten vast te leggen, onmiddellijk en onvoorwaardelijk vrijlaten.

Hirak-beweging

Hirak is een vreedzame protestbeweging. Vanaf februari 2019 gingen aanhangers elke week de straat op om te demonstreren voor een nieuwe grondwet, tegen corruptie en voor een einde aan het leiderschap van president Abdel­aziz Bouteflika. Na weken van protesten stapte Bouteflika op. Hij had het land twintig jaar met harde hand geregeerd. In maart 2020 kwam een einde aan de protesten omdat de autoriteiten demonstraties verboden in verband met het coronavirus.

Drereni is en van de mensen voor wiens vrijlating tijdens Amnesty’s wereldwijde schrijfactie Write for Rights brieven geschreven gaan worden.

Dit artikel is afkomstig van de website van Amnesty International:

https://www.amnesty.nl/actueel/algerije-veroordeelt-journalist-khaled-drareni-tot-twee-jaar-cel

Categorieën
Amnesty International

Guatemala betaalt ontslagen ziekenhuispersoneel uit

Alle 46 werknemers die eind juni hun werden ontslagen door het Hospital Temporal Parque de la Industria in Guatemala-Stad, hebben na een klacht door de Guatemalteekse mensenrechtenombudsman hun achterstallige loon gekregen.

Op 21 maart van dit jaar opende Guatemala in de hoofdstad een tijdelijk ziekenhuis voor de behandeling van corona-patiënten. Op 5 juni werd een groep van 46 werknemers ontslagen zonder betaald te zijn. Op 9 juni riep Amnesty de autoriteiten op om de ontslagen werknemers zo spoedig mogelijk voor hun gewerkte uren uit te betalen, en om een onafhankelijk onderzoek in te stellen naar hun ontslag, met de mogelijkheid tot genoegdoening als de ontslagen onterecht zouden blijken te zijn.

Belofte half nagekomen

De Guatemalteekse mensenrechtenombudsman diende bij het ministerie voor Volksgezondheid een klacht over deze zaak in. De voorganger van de huidige minister antwoordde dat hij de meeste ontslagen medewerkers weer in dienst zou nemen. Maar tot op heden hebben nog maar 5 mensen een volwaardig contract gehad, en werken 19 mensen uit de groep tegen slechtere voorwaarden weer in het ziekenhuis.

Alle 46 hebben wel het achterstallige loon ontvangen waar ze recht op hadden. Daarnaast is er een nieuwe minister van Volksgezondheid en onderzoekt de mensenrechtenombudsman de mogelijkheden tot verbetering van de arbeidsomstandigheden in het ziekenhuis, zowel die van de medische staf als van het onderhoudspersoneel.

Budget niet gebruikt

Het tijdelijke ziekenhuis had aanvankelijk 319 bedden. Begin mei werden de tekortkomingen op het gebied van contracten, salarissen en veilige arbeidsomstandigheden publiekelijk door het medische personeel veroordeeld. Uit in de pers gepubliceerde informatie van de overheid valt op te maken dat het Hospital Temporal Parque de la Industria slechts 2 procent van het beschikbaar gestelde budget heeft besteed, als gevolg van een gebrek aan operatiecapaciteit en personeel.

Amnesty Nederland voerde actie voor de ontslagen ziekenhuismedewerkers.

Dit artikel is afkomstig van de website van Amnesty International:

https://www.amnesty.nl/actueel/guatemala-betaalt-ontslagen-ziekenhuispersoneel-uit

Categorieën
Amnesty International

Brand vernietigt Moria: 12.500 mensen hebben dringend veilige opvang nodig

Adriana Tidona, migratieonderzoeker bij Amnesty International reageert op de verwoestende brand in het vluchtelingenkamp Moria op het Griekse eiland Lesbos:

“Wat zich nu afspeelt op Lesbos is een humanitaire ramp. In het vluchtelingenkamp Moria zijn vannacht bijna 13.000 mensen hun schamele onderdak en toegang tot sanitaire voorzieningen kwijt. De inwoners van Moria hebben hun leven, huizen en bezittingen al eens achtergelaten toen ze naar Europa vluchtten. Nu heeft deze brand waarschijnlijk alles vernietigd wat ze nog hadden, inclusief essentiële documenten, persoonlijke spullen en medicijnen.”

“Roekeloos EU-beleid heeft geleid tot gevaarlijk overbevolkte en smerige levensomstandigheden in Moria. Er waren vier keer meer mensen gehuisvest dan de eigenlijke capaciteit van het kamp. De Griekse autoriteiten, de EU en haar lidstaten moeten onmiddellijk optreden om de veiligheid van alle getroffen mensen te waarborgen. De mensen moeten nu verdeeld worden over Europa. Het overbrengen van mensen naar veiligere huisvesting is nu urgenter dan ooit. Net nu het EU-Migratiepact wordt afgewerkt, herinnert deze ramp hoe erg het huidige beleid tekortschiet.”

“Deze tragedie volgt op het verontrustende nieuws dat ten minste 35 asielzoekers in Moria positief getest zijn voor COVID-19. Afstand houden in het kamp is onmogelijk en de sanitaire voorzieningen zijn ontoereikend. De Griekse regering had het hele kamp in quarantaine geplaatst, hoewel die maatregel onmogelijk kon worden uitgevoerd met respect voor de basisrechten van de inwoners.”

Dit artikel is afkomstig van de website van Amnesty International:

https://www.amnesty.nl/actueel/griekenland-eu-brand-vernietigt-moria-12-500-mensen-hebben-dringend-veilige-opvang-nodig

Categorieën
Amnesty International

Myanmar: uitgelekte documenten tonen links tussen bedrijven en militaire schendingen

Een nieuw onderzoek van Amnesty International brengt internationale bedrijven in verband met de financiering van het leger van Myanmar. Onder meer van veel legereenheden die direct verantwoordelijk zijn voor misdrijven volgens internationaal recht en andere mensenrechtenschendingen.

Uit gelekte documenten die Amnesty analyseerde, blijkt dat het leger van Myanmar hoge opbrengsten ontvangt via aandelen in Myanmar Economic Holdings Limited (MEHL). MEHL is een geheimzinnig conglomeraat dat bestaat uit bedrijven in de mijnbouw, bier- en tabaksindustrie, kledingindustrie en bankwereld. MEHL heeft partnerschappen met een aantal lokale en buitenlandse bedrijven, zoals de Japanse biermultinational Kirin en de Zuid-Koreaanse staalgigant POSCO. Het bestuur van MEHL bestaat volledig uit hooggeplaatste militairen.

Verband met schendingen tegen Rohingya

Uit gegevens van de aandeelhouders blijkt dat een derde van de aandelen van MEHL in handen is van militaire eenheden, waaronder gevechtseenheden. MEHL heeft ook links met de Western Command, een legereenheid die de operaties in de westelijke Rakhine-Staat overziet. Deze eenheid was betrokken bij gruwelijkheden begaan tegen de Rohingya-bevolking en andere etnische minderheidsgroepen in Myanmar. Uit Amnesty’s rapport ‘Military Ltd – The company financing human rights abuses in Myanmar’ blijkt ook dat de aandeelhouders van MEHL sinds de oprichting in 1990 aanzienlijke jaarlijkse dividend-betalingen hebben ontvangen.

‘Deze documenten leveren nieuw bewijs hoe het leger van Myanmar profiteert van het gigantische bedrijfsimperium van MEHL. En ze laten duidelijk zien dat de militairen en MEHL onlosmakelijk met elkaar zijn verbonden’, zegt Mark Dummett van Amnesty International. ‘Dit is geen geval van het onopzettelijk financieren van mensenrechtenschendingen door MEHL – het hele bestuur van het bedrijf bestaat uit hooggeplaatste militairen.’

‘De daders van sommige van de ernstigste mensenrechtenschendingen in de recente geschiedenis van Myanmar profiteren van de zaken van MEHL. Zo bezat legerleider Min Aung Hlaing in 2011 vijf duizend aandelen in MEHL. Dit onbetwiste bewijs moet ertoe leiden dat bedrijven die op dit moment zaken doen met MEHL deze relaties beëindigen.’

Direct verband met mensenrechtenschendingen

Uit Amnesty’s onderzoek blijkt dat er een directe link is tussen de zakenpartners van MEHL en mensenrechtenschendingen. MEHL werkt met deze partners samen en richt joint ventures op of maakt afspraken over winstdeling. Als er winst wordt gemaakt uit deze ondernemingen, wordt die uitgekeerd aan MEHL als aandeelhouder. MEHL keert vervolgens winstaandelen uit aan eigen aandeelhouders.

Amnesty nam contact op met acht bedrijven die samenwerken met MEHL in Myanmar:

Ever Flow River Group Public Co., Ltd, (EFR), een logistiek bedrijf uit Myanmar; Kanbawza Group (KBZ), een groot bedrijf uit Myanmar met jade- en robijnmijnen; Kirin Holdings, een Japanse drankengigant; INNO Group, een vastgoedbedrijf uit Zuid-Korea; Pan-Pacific, een Zuid-Koreaans kledingbedrijf; POSCO, een staalbedrijf uit Zuid-Korea; RMH Singapore, een onderneming uit Singapore met een tabaksbedrijf in Myanmar; en Wanbao Mining, een Chinees metaalbedrijf.

Pan-Pacific reageerde en liet Amnesty weten dat het zijn zakelijke partnerschap met MEHL beëindigt naar aanleiding van Amnesty’s onderzoek en de publicatie van het onderzoeksrapport van de VN Fact Finding Mission uit 2019. KBZ en Kirin gaven aan hun relatie met MEHL te herzien. De andere bedrijven gaven geen commentaar of geen reactie.

Al deze bedrijven werken samen met MEHL in Myanmar. Een aantal van hen is wereldwijd actief. Zo is Kirin een van ’s werelds grootste bierbrouwers. Bieren als Kirin, San Miguel, Lion en Fat Tire worden wereldwijd verkocht. POSCO is een van ’s werelds grootste staalbedrijven die stalen producten maakt voor de auto-, bouw-, en scheepvaartindustrie.

Een geheime relatie

MEHL werd in 1990 opgericht door het militaire regime van Myanmar. De leiding van het huidige bedrijf is nog steeds in handen van dienend en gepensioneerd militair personeel. Deze zakelijke link verschaft het leger van Myanmar veel extra inkomsten naast zijn officiële budget. De precieze relatie is echter gehuld in geheimzinnigheid.

Amnesty kreeg twee documenten onder ogen die nieuwe details geven over de manier waarop MEHL het leger financiert. In het eerste document staat dat MEHL 381.636 individuele aandeelhouders heeft, allen onderdeel (geweest) van het leger, en 1.803 ‘institutionele’ aandeelhouders. Deze laatsten worden gevormd door ‘regionale commando’s, divisies, bataljons, troepen, en verenigingen van oorlogsveteranen. Het tweede document is een vertrouwelijk aandeelhoudersrapport van MEHL uit 2010-11. Daarin worden de identiteiten van de aandeelhouders genoemd, en het aanzienlijke bedrag aan jaarlijkse dividend-betalingen dat aandeelhouders ontvingen tussen 1990 en 2011.

Het aandeelhoudersrapport ontving Amnesty van Justice for Myanmar, een activistische groep die strijdt voor gerechtigheid in Myanmar. Het rapport stond op hun website gepubliceerd, maar die wordt sinds 1 september door de autoriteiten geblokkeerd. Volgens het ministerie van Transport en Communicatie verspreidt de groep ‘fake news’.

Miljarden naar militaire eenheden

Het totale bedrag aan dividend-betalingen dat de afgelopen twintig jaar is uitbetaald aan alle aandeelhouders is meer dan 107 miljard Myanmar kyat (ongeveer 18 miljard US dollar). Daarvan ging zo’n 16 miljard US dollar naar militaire eenheden.

Beide documenten bevestigen dat onder de aandeelhouders van MEHL militaire eenheden en hooggeplaatste militairen zijn die direct betrokken zijn bij misdaden onder internationaal recht en andere ernstige mensenrechtenschendingen. In het rapport van 2010-11 worden 95 verschillende militaire eenheden genoemd als aandeelhouders, die vallen onder de Western Command – de regionale militaire eenheid die gaat over de militaire operaties in Rakhine-Staat. Samen bezaten zij meer dan 4,3 miljoen aandelen. In 2010-11 ontvingen ze meer dan 208 miljoen US dollar aan uitbetalingen.  De hoofdkwartieren van de 33e en 99e Light Infantry Divisions van het leger worden ook genoemd als aandeelhouders. Uit eerdere onderzoeken van Amnesty International bleek dat zij betrokken waren bij misdaden tegen de mensheid tegen de Rohingya-bevolking. Deze legereenheden maakten zich onder meer schuldig aan het vermoorden van vrouwen, mannen en kinderen in Rakhine, en oorlogsmisdaden in de staten Kachin en Shan.

Min Aung Hlaing

Het andere document noemt ook een aantal senior militairen als aandeelhouders. Onder hen generaal Min Aung Hlaing, die als aandeelhouder 9252 te boek staat. Min Aung Hlaing bezat 5.000 aandelen in 2010-11 en ontving een uitbetaling van 250.000 US dollar. Min Aung Hlaing stond aan het hoofd van de gewelddadige campagne tegen de Rohingya in 2017, en de VN heeft opgeroepen hem te vervolgen voor genocide, oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid.

Het is niet duidelijk hoe het geld van deze uitbetalingen wordt besteed door de militaire eenheden. Maar de omvang en frequentie van de betalingen suggereren dat het wordt gebruikt voor operationele kosten. Door deze  legereenheden te financieren, voorziet MEHL hen van middelen waarmee zij misdaden tegen de mensheid en oorlogsmisdaden begaan. Ieder bedrijf dat met MEHL samenwerkt, loopt het risico aan deze schendingen bij te dragen, en moet onmiddellijk stappen nemen om de banden met dit bedrijf te verbreken.

De groep van leiders die toezicht houdt op het bestuur van MEHL bestaat uit dezelfde legerofficieren die verantwoordelijk zijn voor mensenrechtenschendingen. MEHL zal zichzelf daarom niet hervormen. MEHL toont bovendien geen enkele interesse om met haar zakenpartners aan hervorming te werken.

Oproep Amnesty International

‘De zakenpartners van MEHL hebben een verantwoordelijkheid om mensenrechten te waarborgen en om negatieve impact op mensenrechten te voorkomen’, zegt Mark Dummett. ‘De zakenpartners moeten hun relatie met MEHL heroverwegen en op een verantwoordelijke manier hiermee omgaan. Dit houdt in dat ze de impact van mogelijke negatieve effecten op sociaal en economisch vlak en op het gebied van mensenrechten in acht moeten nemen.’

Amnesty International roept de autoriteiten van Myanmar op om in te grijpen en de link tussen het leger en de economie te verbreken. Zo moeten onder meer het eigenaarschap en management van MEHL worden hervormd. Ook roept Amnesty de autoriteiten op uit de winst van MEHL een fonds op te richten. Uit dit fonds moeten slachtoffers worden gecompenseerd van mensenrechtenschendingen die begaan zijn door legereenheden die zijn gefinancierd door MEHL.

Dit artikel is afkomstig van de website van Amnesty International:

https://www.amnesty.nl/actueel/myanmar-uitgelekte-documenten-laten-wereldwijde-links-zien-tussen-bedrijven-en-militaire-schendingen

Categorieën
Free Press Unlimited

Journalist aan het woord – Sanne Terlingen

De campagne #UnmaskTheTruth gaat over het steunen van journalisten die zich inzetten voor het ontmaskeren van de waarheid. Als onderdeel van de campagne gaan we in gesprek met journalisten over hun werk. Dit keer spreken we Sanne Terlingen. Ze werkt als onderzoeksjournalist voor Argos, VPRO Radio 1, en is gespecialiseerd in vluchtelingen- problematiek, mensenhandel en georganiseerd seksueel misbruik. Ook is ze een van de oprichters van onderzoekscollectief Lost in Europe.

Sanne’s meest recente onderzoek voor Lost In Europe onthulde dat er vorig jaar meer dan duizend Nigeriaanse asielzoekers uit de Nederlandse opvang zijn verdwenen. Een aangrijpend verhaal dat laat zien hoe het opvangsysteem in Nederland faalt. We spreken met Sanne over de uitdagingen van het werken met getraumatiseerde personen, de balans tussen betrokkenheid en objectiviteit en grensoverschrijdend werken met Lost in Europe.

Lost in Europe is een onderzoekscollectief van journalisten uit verschillende landen dat probeert te achterhalen wat er is gebeurd met verdwenen vluchtelingenkinderen in Europa. Dit idee ontstond naar aanleiding van het onderzoek dat je deed naar de dood van een Eritrese asielzoeker, Kahsay Mekonen. Kun je daar wat meer over vertellen?
“Kahsay Mekonen woonde in het AZC in Leersum. Hij verdween spoorloos in december 2013 en werd op 5 januari 2014 dood teruggevonden in Duitsland, hangend aan een boom. De Duitse politie bestempelde het meteen als zelfmoord, de Nederlandse politie heeft er geen onderzoek naar gedaan. Zijn eigen omgeving trok aan de bel. Zij vertelden dat hij niet eens met de trein naar Utrecht durfde omdat hij niet wist hoe het openbaar vervoer werkte. Hoe zou hij dan helemaal in zijn eentje naar Berlijn en vervolgens naar Bremen zijn gekomen? En wie gaat er nou helemaal naar Bremen om zelfmoord te plegen?

Samen met Huub Jaspers (Argos) en Hanna Möllers (Radio Bremen) ging ik op onderzoek uit. Een jaar nadat Kahsay was overleden, bezochten we het park achter het station waar zijn lichaam was gevonden. Aan de bewuste boom hing nog steeds een stukje van de riem waaraan hij was opgehangen. Dat was symbolisch voor het onderzoek: er was niet eens de moeite genomen om die er netjes af te halen.

Tijdens het onderzoek merkten we dat de puzzelstukjes in allerlei verschillende landen lagen. Kahsay woonde in Nederland, maar is gevonden in Duitsland. We ontdekten dat hij in Italië ruzie had gekregen met een beruchte mensensmokkelaar. Daar kwamen we achter via Kahsay’s broer in Israël – die de reis van Kahsay had betaald. We vonden ook nog informatie in Noorwegen, waar de zus van de smokkelaar woonde, en in Eritrea.

Zo ontstond bij mij het idee om een netwerk van journalisten in verschillende landen op te bouwen, die allemaal kennis hebben van migratie- en mensenhandelproblematiek, en daarmee samen te werken aan dit soort onderzoeken. Waarom zou één journalist in alle landen opnieuw zijn weg gaan zoeken, als je ook samen kunt werken? Daarbij komt dat een onderzoek meer impact heeft als je het in meerdere landen kunt publiceren.”

Uiteindelijk heb je Lost in Europe samen met Geesje van Haren opgericht en heeft het de focus op vluchtelingenkinderen gekregen. Hoe kwam dat?
“In 2016 kwam van Europol het bericht naar buiten dat er 10.000 vluchtelingenkinderen waren verdwenen na aankomst in Europa. Dit kreeg weinig aandacht. Er werd niet eens uitgezocht hoeveel kinderen precies kwijt waren. Ik deelde toen mijn ervaringen met Geesje van Haren, en samen zagen we: migratie is een blijvend probleem en journalisten moeten hier een rol in gaan spelen. Dat werd in de vorm van Lost in Europe.”

Hoe zou je het doel van Lost in Europe omschrijven?
“Lost in Europe heeft als doel de onderzoeksjournalistiek over migratie te vernieuwen en verbeteren. Wij brengen naar buiten waar het systeem faalt of waar het systeem nog geen zicht op heeft, en welke impact dit heeft op de levens van mensen. Dit doen we door een combinatie van persoonlijke verhalen waardoor mensen zich kunnen inleven, en heel veel research zodat het ook de autoriteiten ervan overtuigt dat het een probleem is.

Lost in Europe is in staat om een zo volledig mogelijk beeld te schetsen omdat we grensoverschrijdend werken, en ervoor zorgen dat er veel diversiteit in het team zit, zowel in expertise als in afkomst. Zo is onze journalist in Engeland, Ismail Einashe, afkomstig uit Somalië en gespecialiseerd in trauma. En Adriana Homolova is een ontzettend goede datajournalist.”

Het eerste verhaal dat je met Lost in Europe naar buiten hebt gebracht is het verhaal over de 60 verdwenen Vietnamese kinderen uit de beschermde opvang in Nederland. Naar aanleiding van dit verhaal wilden alle politieke partijen een debat en werden er Kamervragen gesteld aan staatssecretaris van asiel Ankie Broekers-Knol. Is dit wat je voor ogen hebt met een onderzoek?
“Het is heel dubbel. Ik maak geen verhalen om er iets specifieks mee te bereiken. Het is zelfs wel eens voorgevallen dat naar aanleiding van een verhaal van mij er iets gebeurde wat niet perse mijn oplossing was geweest. Maar ik ben er niet om me uit te spreken over wat de oplossing zou moeten zijn, daar zijn politici of maatschappelijke organisaties voor. Ik maak verhalen vaak omdat ik zie dat mensen in het gedrang komen door een fout in het systeem. En natuurlijk voelt het goed als dat daarna wordt rechtgezet, en het geeft voldoening als de mensen die mee hebben gewerkt aan het onderzoek het gevoel hebben dat ze gehoord worden, dat ze gezien zijn.”

Puur alleen het verhaal boven tafel krijgen is eigenlijk al waar je het voor doet, los van het feit wat er daarna mee gebeurt?
“Ja, daar moet ik het ook voor doen. Ik denk ook dat mijn verhalen impact hebben, juist omdat ik ga voor de waarheidsvinding en niet voor een bepaald effect. Dat zou weer af doen aan de geloofwaardigheid van de verhalen.

Ik blijf een verhaal wel volgen. Staatssecretaris Harbers (voorganger van Broekers-Knol red.) zei bijvoorbeeld dat er geen signalen waren van mensensmokkel en mensenhandel rondom de verdwijningen van de Vietnamese kinderen, maar in ons onderzoek kwamen die signalen wel duidelijk naar voren. Medewekers van de opvang vertelden bijvoorbeeld dat auto’s letterlijk met knipperende lichten voor de beschermde opvang stopten om de kinderen op te pikken. Dit was ook vastgelegd in documenten. Vervolgens bagatelliseerde staatssecretaris Broekers-Knol het probleem opnieuw. Daar heb ik toen opnieuw een stuk over geschreven. Soms krijg ik dan de vraag of ik niet te veel betrokken ben. Maar het is geen betrokkenheid vanuit activisme. Ik heb me hierin verdiept, en als een machthebber dat onder de tafel wilt vegen met onjuiste argumenten dan wijs ik er nog eens op wat er niet klopt.”

Aan de onderzoeken van Lost in Europe werken veel getraumatiseerde personen mee. Hoe bereid je je daar op voor?
“Het is een uitdaging om een vertrouwensband op te bouwen. Ik doe dat door heel eerlijk te zijn over wat ik als journalist wel en niet kan betekenen voor iemand. Stel, we hebben het over een asielzoeker, dan leg ik heel duidelijk uit; ook al vertel je nu je verhaal, mijn onderzoek gaat er waarschijnlijk niet voor zorgen dat je een verblijfsvergunning krijgt.

Wat ook vertrouwen geeft, is dat ik ervoor zorg dat diegene de controle houdt. Ik koppel bijvoorbeeld zorgvuldig terug wat ik wil publiceren, en als het een heftig onderwerp is dan spreken we af op een plek die veilig voelt voor de geïnterviewde. Dat betekent overigens niet dat ik geen kritische vragen stel, maar als ik ze stel, leg ik duidelijk uit waarom ik het belangrijk vind om de antwoorden te weten. Ik neem deze mensen juist serieus door door te vragen en het echt te willen weten. We publiceren wat we kunnen verifiëren. Juist iemand die kwetsbaar is, heeft baat bij een bulletproof verhaal.

Zo werk ik ook in de onderzoeken die ik doe naar georganiseerd seksueel misbruik. Bij de gesprekken met slachtoffers neem ik altijd een collega mee. Dat doe ik om extra goed op te letten dat er geen suggestieve vragen worden gesteld.”

Moet je jezelf soms ook in bescherming nemen?
“Ik had moeite met grenzen aangeven. Daar werk ik aan, maar het blijft een valkuil. En dan bedoel ik dat je bijvoorbeeld toch even je telefoon opneemt ‘s avonds. Ik denk dat het vaker voorkomt bij heftige onderzoeken. De problemen van je bronnen zijn altijd ‘erger’, en dan is het heel moeilijk om te zeggen: ik moet nu écht even een uurtje Netflixen. Het is ook een coping-mechanisme. Je kunt niet alle problemen oplossen, maar dat telefoontje opnemen kan wel. Dat geeft een gevoel van controle en neemt het gevoel van machteloosheid wat weg. Dit kan een keertje, maar niet jarenlang avond aan avond.

Om hier beter mee om te leren gaan heb ik een fellowship bij Columbia University gevolgd van het Dart Center for Journalism & Trauma. Daar leer je meer over het werken met getraumatiseerde bronnen en hoe je ze kunt bevragen, maar ook hoe je met dit soort heftige onderzoeken jezelf staande kunt houden. Je leert hoe je ervoor kunt zorgen dat je geen tunnelvisie krijgt door de emoties van anderen, en hoe je voorkomt dat je verbitterd raakt of een burn out krijgt omdat je de last van de hele wereld op je schouders neemt.”

De moord op de Eritrese Kahsay Mekonen, de Nigeriaanse meisjes die gedwongen sekswerk doen, dat zijn ook zware onderwerpen voor de lezer. Hoe bepaal je hoe je deze verhalen naar buiten brengt?
“Ik probeer bij elk verhaal dat ik breng, en dat is in mijn geval via de radio, een bepaalde gelaagdheid aan te brengen in wat er wordt verteld. Ik probeer over te brengen wat het betekent voor de mensen over wie het verhaal gaat. In de uitzending over Nigeriaanse meisjes is overigens geen één Nigeriaans meisje aan het woord. Ja, dat gaat ook wel tegen mijn eigen principes in – want het liefst laat ik ook hun stemmen horen. Maar dit was een verhaal over hoe de opvang van deze meisjes al twintig jaar lang faalt. Dat heb ik laten vertellen door degenen die vanaf het eerste uur bij de opvang werkten aan het woord te laten.

Zij vertelden hoe ze de handen van die meisjes hadden vastgehouden, en ‘s avonds bij het naar bed brengen naar hun dromen en angsten hadden geluisterd. Hoe ze nog steeds misselijk worden als ze in Italië op vakantie zijn, en meisjes als sekswerkers langs de kant van de weg zien staan. Ik probeer te laten horen dat het om mensen gaat. En hun verhaal probeer ik in te bedden in de context – bij elk verhaal dat we maken probeer ik op z’n minst nog wat interne documenten boven tafel te krijgen. Dat is waar Lost in Europe voor staat. Het zijn geen ‘slachtofferverhalen’.”

Wil jij ook een #UnmaskTheTruth mondkapje ontvangen en onderdeel worden van onze Solidarity Wall? Lees hier meer!

Dit artikel is afkomstig van de website van Free Press Unlimited:

https://www.freepressunlimited.org/nl/nieuws/journalist-aan-het-woord-sanne-terlingen

Categorieën
Amnesty International

Malta gebruikt illegale tactieken tegen vluchtelingen en migranten op zee

De regering van Malta grijpt naar gevaarlijke en illegale maatregelen om de komst van vluchtelingen en migranten over zee aan te pakken. Dit resulteerde in vermijdbare sterfgevallen, langdurige willekeurige detentie en het illegaal terugsturen van mensen naar Libië. Dit blijkt uit een nieuw rapport van Amnesty International over de schendingen van de rechten van vluchtelingen en migranten door Malta

Malta scherpte haar migratiebeleid dit jaar aan. Sindsdien neemt de Maltese regering onwettige maatregelen om te voorkomen dat vluchtelingen en migranten die via de Middellandse Zee aankomen hulp krijgen. Zo werden migranten en vluchtelingen onrechtmatig teruggestuurd naar Libië, werden honderden mensen buiten de Maltese wateren illegaal vastgehouden op slecht uitgeruste veerboten en werd een nieuw akkoord met Libië ondertekend dat moet verhinderen dat vluchtelingen Malta bereiken.

Samenwerking EU-Libië

De onrechtmatige praktijken van Malta zijn onlosmakelijk verbonden met de bredere inspanningen van de EU-lidstaten en -instellingen om de grenscontrole over het centrale deel van de Middellandse Zee over te dragen aan Libië. Zo kunnen de Libische autoriteiten met EU-steun vluchtelingen en migranten op zee onderscheppen voor ze Europa bereiken.
Mensen die zijn onderschept worden teruggestuurd naar Libië. Daar worden ze willekeurig vastgehouden op plaatsen waar ze naar alle waarschijnlijk worden gemarteld of mishandeld. Van begin januari tot 27 augustus 2020 haalde de door de EU gesteunde Libische kustwacht 7.256 mensen terug naar Libië. Vliegtuigen die deelnemen aan Frontex en andere EU-operaties maakten de Libische kustwacht vaak attent op de aanwezigheid van boten in de Libische wateren.

Pushback op paasmaandag

De pushback op paasmaandag van dit jaar toont hoe ver de Maltese regering wil gaan om te verhinderen dat mensen haar kust bereiken. Op 15 april 2020 redde de door de Maltese autoriteiten gehuurde commerciële vissersboot Dar Al Salam 1 een groep van 51 mensen, onder wie zeven vrouwen en drie kinderen . Dat deed zij in de zone op zee waar Malta verantwoordelijk is voor opsporings- en reddingsoperaties voor mensen in nood. De boot bracht de  schipbreukelingen op onrechtmatige wijze terug naar Tripoli en droeg hen over aan de Libische autoriteiten. Toen de boot de Libische kust bereikte, waren vijf mensen overleden. De overlevenden meldden dat er nog zeven anderen vermist waren op zee. Ze zeiden ook dat ze aan boord geen medische hulp hadden gekregen. De Maltese autoriteiten bevestigden in een officiële verklaring dat zij de operatie hadden gecoördineerd.

Hoewel er onderzoek kwam naar deze gebeurtenis, blijft het onduidelijk hoe de twaalf mensen zijn gestorven en hoe het kan dat 51 mensen werden teruggebracht, hoewel dat verboden is. De 51 mensen die naar Libië waren gebracht zijn niet verhoord voor het onderzoek. Ook is niet onderzocht wie verantwoordelijk was voor het inhuren van de Dar El Salam 1 en voor het bevel om de mensen aan boord naar Libië te brengen.

Oproep Amnesty

EU-lidstaten moeten ophouden met het verlenen van steun aan het terugsturen van mensen naar Libië, een land waar ze groot risico lopen op ernstige mensenrechtenschendingen. Het Europese grensbeleid en Europese migratiemaatregelen moeten de rechten van vluchtelingen en migranten eerbiedigen. De Europese Commissie moet deze schandelijke bladzijde omslaan wanneer zij binnenkort het Nieuwe Pact over Migratie en Asiel lanceert.

Dit artikel is afkomstig van de website van Amnesty International:

https://www.amnesty.nl/actueel/malta-gebruikt-illegale-tactieken-tegen-vluchtelingen-en-migranten-op-zee

Categorieën
Amnesty International

Honderden Rohingya komen in Indonesië aan land na zeven maanden op zee

Op 7 september werden bijna 300 Rohingya-vluchtelingen gevonden op het Ujong Blang-strand op Atjeh. Lokale vissers hadden hen na zeven maanden rondvaren van zee gered. Het toont wederom de noodzaak voor reddingsoperaties vanuit de Indonesische autoriteiten.

Amnesty sprak met een lokale medewerker van een ngo die vertelde dat de 102 mannen, 181 vrouwen en 14 kinderen zeven maanden op zee waren geweest. Zo’n dertig mensen zijn tijdens de reis omgekomen en in zee gegooid. De vissers hebben na overleg met de autoriteiten de mensen van zee gered. Bij eerdere gevallen weigerden de autoriteiten mensen aan land te laten komen, en stonden ze dit slechts toe na protesten vanuit de lokale gemeenschappen.

‘Rohingya-vluchtelingen zetten nog steeds alles op het spel in hun zoektocht naar veiligheid’, zegt Usman Hamid, de directeur van Amnesty International Indonesië. ‘Uit hun getuigenissen blijkt maar weer eens hoe gevaarlijk deze boottochten zijn. Overlevenden vertelden hoe tientallen mensen van de groep die vandaag is gered, omkwamen.’

Autoriteiten moeten deze mensen redden

‘Het is schokkend dat de Indonesische autoriteiten deze mensen laten redden door lokale vissers. De overheid, en niet individuen, hadden deze levens moeten redden. De Indonesische overheid moet er nu voor zorgen dat de geredde mensen de bescherming krijgen die ze verdienen. Daaronder vallen voedsel, onderdak en gezondheidszorg – ook bescherming tegen corona. Ze moeten de lokale autoriteiten helpen met de opvang van deze vluchtelingen.’

Het is van belang dat deze reddingsacties op regionaal niveau worden georganiseerd. We roepen de Indonesische autoriteiten op om een regionale dialoog op te zetten om dit te regelen. ‘Door hun gebrek aan actie, hebben regionale leiders onze wateren in een begraafplaats veranderd’, zegt Usman Hamid.

Opvang voor de Rohingya

Twee van de mensen die werden gered waren ziek en zijn naar een lokaal ziekenhuis gebracht. De rest van de groep is overgebracht naar een opvangplek waar Rohingya leven die eerder van zee werden gered. De Indonesische overheid heeft beloofd honderden opvangplekken te verzorgen voor Rohingya-vluchtelingen in Lhokseumawe, de gemeente waar de vluchtelingen aan land kwamen. Ook werkt de regering samen met de VN Hoge Commissaris voor Vluchtelingen en de IOM (International Organization for Migration).

Dit artikel is afkomstig van de website van Amnesty International:

https://www.amnesty.nl/actueel/honderden-rohingya-komen-in-indonesie-aan-land-na-zeven-maanden-op-zee