Categorieën
Focusgebieden Goede Doelen Natuur, Milieu en Dieren Plastic Soup Foundation

Synthetische microvezels en de vatbaarheid voor COVID-19

De kans is groter dat je sterft aan COVID-19 wanneer de lucht vervuild is met fijnstof. Amerikaanse onderzoekers van Harvard University trokken afgelopen april deze conclusie. De hoeveelheid stikstof is het grootst in stedelijke gebieden. De onderzoekers stellen dat COVID-19 meer slachtoffers maakt in stedelijke gebieden dan elders, waar de lucht schoner is. Het onderzoek corrigeerde voor andere factoren, zoals leeftijd, roken of overgewicht.

Ook in Nederland zijn er sterke vermoedens van een verband tussen hoge
concentraties fijnstof en slachtoffers van COVID-19. In gebieden met intensieve veeteelt is de ammoniak een belangrijke oorzaak van fijnstof. Dat beïnvloedt de gezondheid en mensen zijn dan extra vatbaar voor COVID-19.

VIRUS OVERLEEFT EEN
TIJDJE OP PLASTIC, OOK IN DE LUCHT

Fijnstof in de lucht bestaat óók uit microvezels en plastic stof. Een ander Amerikaans onderzoek toonde aan dat het coronavirus tot 72 uur kan overleven op plastic en metaal. Mensen kunnen dus besmet raken door aanraking van plastic of andere materialen. Dit onderzoek analyseerde ook de stabiliteit van het virus in de lucht, waar het zich kan hechten aan aerosolen (in vloeibare of vaste vorm). De onderzoekers konden het virus drie uur lang in de lucht detecteren.

MICROVEZELS IN DE LUCHT

Een vorig jaar verschenen onderzoek rapporteerde dat er in Londen twintig keer zoveel plastic microvezels in de lucht waren (van eenzelfde grootte) als op een afgelegen plek in de Pyreneeën. Die microvezels komen onder meer vrij van synthetische kleding. Het machinaal wassen en drogen van kunststof kleding vormt met miljoenen vezels per wasbeurt een grote bijdrage aan de plasticsoep.

Indien het coronavirus twee tot drie dagen kan overleven op plastic, moet dat ook het geval zijn op synthetische microvezels of plastic stof in de lucht.

MEER ONDERZOEK IS NODIG

Aangezien kunststof niet op natuurlijke wijze vergaat, neemt de concentratie van plastic in het milieu alsmaar toe. Dat geldt ook voor het aantal microplastics in de lucht. We ademen ze in. De vraag of de aanwezigheid van microplastics in de lucht bijdraagt aan de kans geïnfecteerd te worden door COVID-19 is voor zover ons bekend nog niet onderzocht.

Plastic Soup Foundation hoopt dat er daarom snel gericht onderzoek komt naar de relatie tussen COVID-19 (en verwante virussen) en microplastics in de lucht.

Het bericht Synthetische microvezels en de vatbaarheid voor COVID-19 verscheen eerst op Plastic Soup Foundation.

Categorieën
Focusgebieden Goede Doelen Natuur, Milieu en Dieren Plastic Soup Foundation

Staatssecretaris Van Veldhoven noemt nieuwe mega plasticfabriek van Shell ‘niet mijn verantwoordelijkheid’

Staatssecretaris van milieu Stientje van Veldhoven (D66) probeert
ondernemingen ertoe te overwegen minder plastic en meer recyclaat te gebruiken, onder andere door ze uit te nodigen deel te nemen aan het Plastic Pact. De realiteit is dat het plasticgebruik blijft toenemen en de recyclingsector recyclaat nauwelijks meer kan verkopen, omdat virgin (nieuw) plastic tegen dumpprijzen te koop is.

Shell – die het Plastic Pact niet heeft ondertekend – investeert in Pennsylvania in de Verenigde Staten miljarden dollars in een
nieuwe plasticfabriek. Daarover zijn Kamervragen gesteld en beantwoord.

NIET HAAR VERANTWOORDELIJKHEID

Kamerleden vroegen de staatssecretaris of het gewenste hergebruik van plastic wel bevorderd kan worden wanneer nieuw plastic zo goedkoop is. En of ze Shell wil wijzen op de negatieve gevolgen van hun investeringsbeslissingen. In antwoord daarop schreef Van Veldhoven afgelopen april dat de investeringsbeslissingen van Shell niet haar verantwoordelijkheid zijn. Ze zegt geen inzicht te hebben ‘in de drijfveren van oliebedrijven om plasticfabrieken te bouwen’. Ook andere antwoorden zijn ontwijkend. Van Veldhoven kan niet bevestigen dat hergebruik niet bevorderd wordt omdat nieuw plastic veel te goedkoop is.

Van Veldhoven weet uiteraard donders goed wat er aan de hand is. Het staat onder andere haarfijn uitgelegd in de notitie die NRK Recycling in januari op haar verzoek opstelde en haar toestuurde. Deze analyse behandelt het concurrentienadeel dat recyclaat ondervindt van de op olie en gas gebaseerde kunststoffen. De opstellers waarschuwen dat de ambities van een circulaire kunststofeconomie niet waargemaakt kunnen worden als er niet wordt ingegrepen door de overheid.

MISLEIDEND

Op de vraag of de Shellfabriek haar inspanningen om tot een
Internationaal Plastic Pact te komen niet ondermijnt, kwam het antwoord dat beide niet strijdig met elkaar hoeven te zijn. ‘Shell kan voor een deel aan de groeiende vraag naar plastics wereldwijd voldoen door plastic afval als voeding te gaan gebruiken voor hun plasticproductiefabrieken (ook wel ‘feedstock recycling’ genoemd). Ik begrijp uit berichtgeving dat Shell plannen in deze richting heeft. Meer recycling is in lijn met de doelstellingen van het nationaal Plastic Pact en het onlangs gesloten Europees Plastic Pact.’

Kamerleden worden hier op het verkeerde been gezet. De plasticfabriek in Pennsylvania zal namelijk uitsluitend ethaan, een bijproduct van schaliegas, als feedstock gebruiken. Daar wordt polyethyleen (PE) van gemaakt dat onder andere zijn toepassing vindt in plastic verpakkingen. Er is überhaupt geen sprake van feedstock recycling die ‘in een deel van de vraag’ naar plastic kan voldoen, zoals de staatssecretaris wil doen geloven. Elders in de Verenigde Staten heeft Shell weliswaar een pilotproject om via pyrolyse van afvalplastic olie te maken, maar daar gaat het hier helemaal niet om.

Op de vraag of ze Shell in een gesprek duidelijk wil maken
dat de bouw van een plasticfabriek zeer ongewenst is, antwoordt Van Veldhoeven graag met het bedrijf in gesprek te gaan ‘over de bijdrage die het bedrijf kan leveren aan de circulaire economie’. Het zijn woordspelletjes.

ONVERANTWOORDE INVESTERINGEN

Een groep bezorgde wetenschappers en experts heeft afgelopen maart in een open brief grote zorgen geuit over de miljarden investeringen van Shell in nieuw plastic. ‘We roepen Shell en de banken, verzekeraars en pensioenfondsen die in Shell investeren op om hun onverantwoorde investeringen in plastic te stoppen, en roepen Shell op om het Europese Plastic Pact alsnog te ondertekenen.’ De brief wijst op de verantwoordelijkheid die de Nederlandse overheid heeft. Er is beleid nodig om investeringen in nieuw plastic tegen te gaan, ook als die investeringen buiten de grenzen plaatsvinden.

NOG MEER PLASTICSOEP

Shell is een van de multinationals die de Alliance to End Plastic Waste (AEPW) hebben opgericht. Dit is een samenwerkingsverband dat zo’n 1,5 miljard dollar ter beschikking heeft om plasticvervuiling te bestrijden. The Guardian rekende voor dat dit bedrag verbleekt bij de investeringen die multinationals als Shell doen in nieuw plastic. Shell zegt niet hoeveel het bedrijf investeert in de omstreden plasticfabriek in Pennsylvania, maar dat zou volgens schattingen tussen de zes en tien miljard dollar zijn.

Het heeft er alle schijn van dat deelname aan AEPW of het
pyrolyse pilotproject vooral de aandacht moeten afleiden van Shells investeringen in plastic die de plasticsoepproblematiek alleen maar zullen verergeren.

Het bericht Staatssecretaris Van Veldhoven noemt nieuwe mega plasticfabriek van Shell ‘niet mijn verantwoordelijkheid’ verscheen eerst op Plastic Soup Foundation.

Categorieën
Natuur, Milieu en Dieren Plastic Soup Foundation

Onderzoek: 80% van de Nederlanders maakt zich zorgen over het toevoegen van plastic aan cosmetica

Consument kan met nieuwe app zelf producten testen op de aanwezigheid van meer dan 500 soorten microplastics

Amsterdam, 28 mei 2020 – Sinds een jaar of tien voegen alle grote cosmeticamerken bewust micro-, nano- en zelfs vloeibare plastics toe aan cosmetica en verzorgingsproducten. Soms om er bepaalde eigenschappen aan te geven, maar meestal als goedkoop vulmiddel. Uit
onderzoek in opdracht van de Nederlandse milieuorganisatie Plastic Soup Foundation, onder ruim 3500 respondenten, blijkt dat tachtig procent van de Nederlanders dit zorgwekkend vindt.

Microplastics zijn alle plastics kleiner dan vijf millimeter, en ze bestaan
uit een mengsel van polymeren en chemische additieven. Deze plastics staan weliswaar op de verpakking vermeld als ingrediënt, maar alleen onder hun chemische naam, zoals tetrafluorethyleen of methylmethacrylaat, en zijn dus voor de meeste mensen onherkenbaar.

Consument vindt dat plastic duidelijk vermeld moet worden

Maar liefst 93 procent van de ondervraagde respondenten eist het recht op om precies te weten wat er in hun producten zit. Bijna net zoveel, 88 procent, vindt dat producenten verplicht moeten worden om plastic duidelijk herkenbaar te vermelden. En 77 procent vindt dat het
‘verstoppen’ van plastic in de lijst met ingrediënten hun vertrouwen in het
cosmeticamerk schaadt.

Beat the Microbead-campagne – ‘power to the people’

Plastic Soup Foundation, lid van de wereldwijde beweging Break Free From Plastic, voert al sinds 2012 actie tegen alle bewust toegevoegde en in de ingrediëntenlijst verstopte plastics. Met deze Beat the Microbead-campagne is al bereikt dat veel tandpasta’s en scrubs geen microplastics meer bevatten, maar het uiteindelijke doel is om alle verzorgingsproducten en cosmetica plasticvrij te krijgen. Zolang dat nog niet het geval is, zou de consument zélf de keuze moeten kunnen maken.

Daarom brengt Plastic Soup Foundation vandaag de gratis app Beat the Microbead uit, die met behulp van machine learning-software de ingrediëntenlijst op verpakkingen leest en meer dan 500 verschillende microplastics kan detecteren. De gebruiker ziet meteen of het gescande product microplastics bevat en, zo ja, welke.

Maria Westerbos, directeur van Plastic Soup Foundation: ‘Ons geduld is op. In een brief aan cosmeticaproducenten, de Tweede Kamer en het Europees Parlement, eisen wij – en honderden andere NGO’s – transparantie over het gebruik van micro-, nano- en vloeibare plastics. En wij verzoeken deze bedrijven dringend om te stoppen met het toevoegen ervan. Zolang dat nog niet is bereikt, geven wij de consument een instrument in handen om zélf een bewuste keuze te kunnen maken. Power to the people!

Zelf scannen met nieuwe app

De nieuwe app is een geheel herziene versie van de Beat the Microbead-app die al sinds 2012 bestaat en wereldwijd ruim 245.000 keer is gedownload. Ook deze vernieuwde versie wordt door Plastic Soup Foundation gratis verspreid.

De app herkent meer dan de 500 micro- en nanoplastics die officieel als zodanig zijn gelabeld door het Europees Agentschap voor chemische stoffen
(ECHA), milieuorganisatie UNEP en ingenieursbureau Tauw. Deze krijgen in de app allemaal het label ‘rood’. Daarnaast spoort de app de zogenaamde twijfelachtige plastics op: synthetische polymeren waarvan nog onvoldoende bekend is of ze wel of niet gevaarlijk zijn voor mens en milieu. Deze vallen in de categorie ‘oranje’. De app herkent er nu al meer dan 100, maar deze lijst groeit snel. In de categorie ‘groen’ vallen alle producten die geen ‘rode’ of ‘oranje’ plastics bevatten.

Ook helpt de app om zeventig plasticvrije alternatieve merken te vinden. Deze dragen het ‘Zero Plastic Inside’-keurmerk van Plastic Soup Foundation. Het Engelse merk Beauty Kitchen is een van hen, opgericht door Jo en Stuart Chidley: ‘Wij zijn heel blij met de komst van deze app. Overal ter wereld worden consumenten zich meer bewust van de ingrediënten in hun dagelijkse verzorgingsproducten en van de duurzaamheid ervan. Samen kunnen we een eind maken aan het toevoegen van microplastics, vóórdat die een eind maken aan het leven op onze planeet.’

Gevaar voor milieu en gezondheid

Steeds meer wetenschappers maken zich zorgen over de milieuschade van alle microplastics die via het riool in onze waterwegen belanden, én over de directe gezondheidsrisico’s van verzorgingsproducten waaraan plastics en additieven zijn toegevoegd.

In tegenstelling tot alle onderzoeken die hebben bewezen hoe schadelijk microplastics voor het milieu zijn, staan we nog maar aan het begin van meer onderzoek naar de directe gevolgen voor onze gezondheid. Zijn deze minuscuul kleine plastics, die we bijvoorbeeld via onze lippen binnenkrijgen, in staat ons lichaam binnen te dringen en hebben ze daar een negatief effect? Internationaal groeit de zorg bij wetenschappers over mogelijke gezondheidsschade en ook de roep om meer onderzoek.

Verbod op bewust toegevoegde microplastics

Van de respondenten vindt zeventig procent dat er een verbod moet komen op plastic in verzorgingsproducten. Op Europees niveau wordt daar al aan gewerkt. De Europese Commissie heeft ECHA de opdracht gegeven om onderzoek te doen naar het gevaar van microplastics voor zowel de mens als het milieu.

ECHA kwam vervolgens in januari 2019 met een voorstel om het
gebruik van bewust toegevoegde microplastics terug te brengen met minstens 85 procent. De voorgestelde restrictie zou, indien aangenomen, betekenen dat er de komende twintig jaar in Europa 400.000 ton minder microplastics in het milieu terechtkomen.

Microplastics zijn nu nog vrijgesteld van de standaardprocedures (REACH) die gelden voor chemische stoffen die op de Europese
markt worden gebracht. Ze hoeven dus niet geregistreerd te worden en over de belangrijke eigenschappen van deze stoffen, zoals persistentie, bio-accumulerende- en toxische kenmerken (PBT-criteria), is daarom nog weinig bekend.

Oproep om te stoppen met microplastics

De industrie verzet zich hevig tegen een mogelijke restrictie en probeert de lijst van ECHA aanzienlijk te verkorten. Reden voor Plastic Soup Foundation om de samenwerking te zoeken met partnerorganisaties en de introductie van de app gepaard te laten gaan met een oproep aan industrie en politiek om te stoppen met het toevoegen van microplastics.

Delphine Lévi Alvarès, de Europese coördinator van Break Free From Plastic:‘Microplastics horen niet in onze cosmetica thuis. Dit is een
ontwerpfout die ons milieu en onze gezondheid in gevaar brengt en bovendien
volledig overbodig is, omdat er voldoende alternatieven bestaan. Daarom heeft de EU het initiatief genomen om het gebruik terug te dringen. Het is van
cruciaal belang dat iedereen zich achter dit proces schaart, zodat het leidt
tot een verbod in de hele EU.’

Het bericht Onderzoek: 80% van de Nederlanders maakt zich zorgen over het toevoegen van plastic aan cosmetica, 70% wil een verbod verscheen eerst op Plastic Soup Foundation.

Categorieën
Natuur, Milieu en Dieren Plastic Soup Foundation

Verminder gewicht plastic verpakkingen door de wet te handhaven

Ondernemingen die het Plastic Pact hebben ondertekend, beloven om in 2025 20% minder plastic te gebruiken ten opzichte van 2017. Een van de opties is om het gewicht per verpakking te verminderen. Maar hiermee is iets vreemds aan de hand. Want er bestaat al jarenlang de wettelijke verplichting om verpakkingsmateriaal tot het minimum te beperken.

Plastic Pact

Inmiddels hebben 110 Nederlandse ondernemingen het Plastic Pact uit januari 2019 getekend. Sinds afgelopen maart is er ook een Europese variant. Bedrijven die plastic toepassen beloven in beide overeenkomsten niet méér kunststoffen te gebruiken dan nodig is. In 2025 moet qua gewicht een reductie van 20% zijn gerealiseerd. Het vermijden van ‘onnodig plastic’ heeft hoge prioriteit. Het percentage van 20% is gebaseerd op doelen die de retail zichzelf heeft gesteld.

De afspraken zijn gemaakt op basis van vrijwilligheid en de bedrijven hebben toegezegd de nodige informatie aan te leveren. Beging dit jaar bleek dat slechts 42% van de ondernemingen informatie over productie en gebruik van plastic heeft verstrekt. Daardoor is het niet mogelijk om te controleren of deze bedrijven zich aan de gemaakte afspraken houden. Voor het RIVM reden om met de monitoring te stoppen.

Langs een andere weg is echter eenvoudig vast te stellen of bedrijven onnodig plasticgebruik werkelijk elimineren.

Wettelijke verplichting

Het is namelijk helemaal niet nodig dat bedrijven beloftes doen, omdat ze het al wettelijke verplicht zijn. Sinds 1994 moeten verpakkingen voldoen aan zogeheten essentiële eisen die vastgelegd zijn in de Europese Verpakkingsrichtlijn. Een van die eisen is dat het gewicht van de verpakking wordt beperkt tot de hoeveelheid die minimaal nodig is (punt 1 van Bijlage II). De achterliggende gedachte is simpel: al het verpakkingsmateriaal dat vermeden wordt, kan nooit als afval eindigen. In Nederlandse regelgeving is die eis overgenomen. Het Besluit Beheer Verpakkingen (2014) legt bijvoorbeeld de verplichting op om ‘zo weinig mogelijk verpakkingsmateriaal’ te gebruiken.

Marketing belangrijker dan het milieu

Dat de bedrijven de wet niet naleven, is tweeledig te verklaren. Als een bedrijf vreest dat een lichte fles slechter verkoopt dan een zware, dan wijkt het milieubelang voor het economische belang. De tweede reden is dat de overheid de wet niet of nog niet handhaaft. Daar lijkt verandering in te komen nadat Recycling Netwerk een handhavingsverzoek heeft ingediend. De Inspectie Leefomgeving en Transport moet het Verpakkingenbesluit actief gaan handhaven, gelet op uitspraken van de Raad van State over eerdere handhavingsverzoeken van Recycling Netwerk. Dit is goed nieuws, omdat de ondernemingen niet langer mooi weer kunnen spelen met overeenkomsten als het Plastic Pact en het gewicht van de plastic verpakkingen werkelijk omlaag moeten brengen.

Meten is weten

Het is eenvoudig om vast te stellen of producten in te veel plastic worden aangeboden. Vergelijk een bepaald product van verschillende merken en weeg hun verpakkingen. Dit is kort gezegd wat Recycling Netwerk vorig jaar deed in drie case studies: gedistilleerde dranken (glas), shampoo en wasverzachters (plastic). De bevindingen zijn onthutsend. Zo zijn wasverzachter flessen van 750 ml van Robijn (Unilever) en Silan (Henkel) 35 tot 44% zwaarder dan de flessen van Jumbo met dezelfde inhoud. Neem vervolgens als norm de lichtste verpakking die aangetroffen wordt. Dat is wat bewezen technisch haalbaar is.

Wanneer bijvoorbeeld bij de wasverzachters de lichtste fles als norm zou worden gehanteerd is de haalbare materiaalbesparing op andere merken maar liefst 50%. Zelfs wanneer de verpakking 10% meer zou mogen wegen dan de lichtste fles kan er nog tientallen procenten worden bespaard. Er is geen technische reden om niet de lichtste fles te gebruiken.

De kanttekening is dat wanneer plastic verpakkingen lichter worden gemaakt, de samenstelling van de verpakking het milieu niet méér mag belasten. Goed recyclebaar monomateriaal moet het uitgangspunt zijn.

De lichtste verpakking als norm

Het is daarom van belang om voor alle verpakkingscategorieën na te gaan welke verpakking het lichtste is. Dat levert een handhaafbaar referentiegewicht op van zoveel gram per zoveel product. Het alternatief is dat we tot 2025 moeten wachten om te zien of sommige bedrijven hun plasticgebruik werkelijk met een vijfde hebben teruggedrongen, zonder dat er sancties tegenover staan als dat niet blijkt te zijn gelukt.

Besparing op gewicht niet zaligmakend

Er ligt een enorm besparingspotentieel voor het oprapen door uit te gaan van de lichtste verpakkingen. Maar dit is slechts een deel van de oplossing. Er zullen überhaupt veel minder eenmalige plastic verpakkingen geproduceerd moeten worden, en veel meer verpakkingen zullen moeten worden vervangen door herbruikbare verpakkingen of alternatieve materialen om de plastic vervuiling effectief te bestrijden.

Categorieën
Natuur, Milieu en Dieren Plastic Soup Foundation

Zorgt Avantium met afbreekbaar PEF echt voor het einde van de plasticsoep?

Het Nederlandse technologiebedrijf Avantium hoopt nog dit jaar een fabriek te kunnen bouwen die in 2023 PEF op de markt brengt. Het chemische bedrijf beschikt over de techniek om plantaardige suikers om te zetten in FDCA, een grondstof voor PEF (polyethyleenfuranoaat). PEF biedt voordelen ten opzichte van PET. De multinationals Coca-Cola en Danone investeren al sinds 2014 in de ontwikkeling van PEF door Avantium en ook bierbrouwer Carlberg ziet de voordelen van het nieuwe bioplastic. Maar biedt PEF ook een oplossing voor de plasticsoep?

Papieren bierflesjes

PEF is een nieuw materiaal, geproduceerd op basis van hernieuwbare grondstoffen. Het is recyclebaar en houdt koolzuur beter tegen dan het gangbare PET. Je kunt je cola dus langer bewaren in een PEF-fles. Het materiaal biedt een alternatief voor dranken en verpakkingen waar PET niet geschikt voor is. Een van de toekomstige toepassingen is het papieren bierflesje dat aan de binnenkant voorzien is van een coating van PEF, als alternatief voor blikjes met een coating van PET. Er zijn al drinkzakjes van PEF gemaakt en ook textiel is een toepassing. In potentie is het materiaal een gamechanger, zeker als het economisch kan concurreren met andere materialen.

Kop in The Guardian

The Guardian kopte 16 mei dat het nieuwe bioplastic binnen één jaar afbreekt. In deze krant presenteert Avantium-topman Tom van Aken PEF als oplossing voor de plasticsoep: ‘Trials have shown that the plant plastic would decompose in one year using a composter, and a few years longer if left in normal outdoor conditions’. Onder gecontroleerde omstandigheden breekt PEF dus binnen één jaar af, maar in de natuur duurt dat veel langer. Hoe lang is een nog onbeantwoorde vraag. De Daily Mail berichtte recentelijk ook positief over het voornemen om PEF industrieel te gaan produceren. Investeerders stromen toe en de koers van het beursgenoteerde Avantium schoot omhoog.

Is ‘afbreekbaarheid’ een gelegenheidsargument?

Drank- en voedselmultinationals staan onder toenemende maatschappelijke druk vanwege hun aandeel in de plasticsoep. Ze zoeken naar oplossingen om hun producten te kunnen blijven verkopen zonder verantwoordelijk te worden gemaakt voor de verpakkingen als afval. Ze hebben niets liever dan verpakkingen die in de natuur verdwijnen als sneeuw voor de zon. Is PEF het gezochte alternatief, omdat het in de natuur inderdaad sneller afbreekt dan plastic?

In 2017 zei Van Aken in een interview nog iets heel anders: ‘Biologische afbreekbaarheid klinkt mooi, maar het is niet compatibel met de eisen van voedselveiligheid: een cola fles moet 6 maanden op de plank kunnen staan. Als je dat probeert met een biologisch afbreekbare fles, komt het afgebroken plastic eerst in de cola terecht en vervolgens eindig je met een plas cola en afgebroken plastic in de ijskast. Partijen als Coca-Cola en Danone hebben ons op het hart gedrukt om ons volledig te richten op het recyclen van PEF.’

Harmen Spek, manager Innovations & Solutions van de Plastic Soup Foundation: ‘Wát is een biodegradeerbaar of composteerbare plastic precies en wanneer draagt dit bij aan de vermindering van de plasticsoep? Daar zijn internationaal geen afspraken over gemaakt. Pas als er een biobased plastic is dat zonder schadelijke reststoffen bij weinig zonlicht, zuurstof en lage temperaturen na een paar maanden volledig oplost in zee, dan kunnen we spreken over een biodegradeerbaar alternatief voor plastic uit aardolie. Avantium moet wat ons betreft eerst controleerbare informatie publiceren over de afbreekbaarheid van PEF vóór het omarmd kan worden als oplossing voor de plasticsoep Eerst zien, dan geloven!’

Foto: Avantium, papieren bierflesje

Categorieën
Natuur, Milieu en Dieren Plastic Soup Foundation

Een eerbetoon aan onze penningmeester: Dieter Croese

23 mei 2020

Op zaterdag 16 december overleed, volkomen onverwachts, onze penningmeester Dieter Croese.  Dit is mijn afscheidsbrief.

Dag Dieter,

Ineens ben je weg. Voor altijd weg. We kunnen niet eens afscheid van je nemen.
Zelfs niet aan je graf.
Daarom wil ik je hulde brengen en bedanken voor alles dat je voor ons deed.

Toen jij penningmeester werd van de Plastic Soup Foundation waren we nog arm en onervaren. Vergeleken met de functies tijdens je werkzame leven, waar je heel hoog op de financiële carrière-ladder stond, waren we niets… Of een heel bijzondere uitdaging. Je besloot die aan te nemen en sloot ons in je hart.

Samen hebben we het daarna heel ver geschopt. Soms vochten we tegen elkaar, vooral als ik je niet begreep. En jij mij niet. Maar we kwamen er altijd beter uit. Uiteindelijk groeide de Foundation als kool en kregen we onder jouw deskundige leiding het CBF-certificaat. Bij je dood zijn we financieel gezond.

Dieter, ik ga je missen.
De Plastic Soup Foundation gaat je missen.

Jij had het leven lief.
En wij hadden elkaar lief.

Vanuit de grond van mijn hart dank ik je voor alles.

Maria Westerbos
Oprichter & Directeur Plastic Soup Foundation

Het bericht Een eerbetoon aan onze penningmeester: Dieter Croese verscheen eerst op Plastic Soup Foundation.

Categorieën
Natuur, Milieu en Dieren Plastic Soup Foundation

Miljoenen plastic korrels (nurdles) vervuilen de Oslofjord

Afgelopen maart en april spoelden miljoenen plastic nurdles aan op de kust van Noorwegen. Als in een fuik waren ze door de stroming in de Oslofjord terechtgekomen. Na enkele weken bleek de oorzaak: op 23 februari was er tijdens een zware storm op de Noordzee een gat geslagen in een container op een schip dat ze van Rotterdam vervoerde naar een Noorse fabrikant van plastic buizen.

Nurdle spills tijdens containervervoer komen vaker voor

In januari 2019 sloegen bij een andere storm op de Noordzee 350 containers van boord van het vrachtschip MSC Zoe. Daarvan waren enkele gevuld met nurdles. Miljoenen plastic korrels spoelden vervolgens aan op stranden van Waddeneilanden. Het opruimen ervan is bijzonder moeilijk; op Schiermonnikoog werd een speciale stofzuiger ingezet. Eerdere zogeheten spills als gevolg van overboord geslagen containers vonden plaats bij Durban in Zuid-Afrika en Hong Kong.

Opruimen zal niet lukken

Het schip van rederij Cargo Sea was op weg van Rotterdam naar Tananger met 26 ton nurdles van polypropyleen aan boord. Ze waren geproduceerd door INEOS, het chemische bedrijf in Antwerpen dat ethaan als bijproduct van schaliegas importeert uit de Verenigde Staten om de nurdles te maken. Toen bemanningsleden het gat in de container ontdekten, was het al te laat. De rederij erkent verantwoordelijkheid en zegde toe de kosten te dragen voor het opruimen. Maar dat is uitermate moeilijk. Ze liggen namelijk verspreid op de rotsachtige kust van het Oslofjord en die van tientallen eilanden in het gebied. Op minstens 250 plekken zijn ze gemeld, waaronder de kust van Zweden.

Spills bij overslag

De industrie gaat uitermate slordig om met nurdles. Vooral tijdens overslag en transport gaat het vaak mis. De Londenhaven in Rotterdam is bijvoorbeeld zwaar vervuild met nurdles, die onder andere van plasticproducent Ducor afkomstig zijn. Onlangs werden deze opgeruimd nadat Plastic Soup Foundation een handhavingsverzoek had ingediend bij de Milieudienst. Handhavingsverzoeken voor andere locaties zijn in voorbereiding. Het was voor het eerst in Europa dat bedrijven gedwongen werden om de nurdles op te ruimen. Handhavingsverzoeken voor andere locaties zijn in voorbereiding. Vrijwillige toezeggingen in het kader van Zero Pellet Loss of Operation Clean Sweep bieden helaas geen garantie dat er geen nurdles in het milieu terechtkomen.

Categorieën
Natuur, Milieu en Dieren Plastic Soup Foundation

Hoe de ‘p’ van plastic in de duikerstaal werd opgenomen

Blog – Carina van Uffelen

In 2050 zit er meer plastic in de oceaan dan vis. Deze beroemde voorspelling door Ellen MacArthur van de MAcArthur foundation blijft altijd maar door mijn hoofd spoken. Het heeft mij als medewerker van Plastic Soup Foundation én duiker, ten slotte op een idee gebracht dat enthousiast werd opgepakt!

Het begon allemaal in 2018 toen een enthousiaste recreatief duiker, Debbie Mous, naar Plastic Soup Foundation kwam omdat ze de duikwereld in actie wilde laten komen tegen plasticvervuiling. We maakten een afspraak en brainstormden met verschillende duikorganisaties en duikbedrijven hoe we de duikwereld meer zouden kunnen betrekken bij het plasticprobleem. Door de voorspelling van MacArthur kreeg ik toen een ingeving.

Om met elkaar te communiceren hebben duikers speciale handgebaren voor allerlei vissen en zeedieren, maar waarom eigenlijk niet voor plastic? Omdat er zoveel plastic in de oceaan voorkomt, moeten we daar eigenlijk ook een teken voor hebben, realiseerde ik mij. Het duikteken zou in de praktijk gebruikt kunnen worden om plastic te signaleren en tegelijkertijd besef je met het bestaan van zo’n teken hoe absurd en ernstig de plasticvervuiling is.

De P voor Plastic

Mijn idee voor een plastic-duikteken won de brainstormsessie en een paar weken later hebben we het teken een vorm gegeven: de P voor plastic. Met je rechterhand vorm je de lijn van de P en met je linkerhand vorm je een c en plaats je tegen het bovenste deel van je rechterhand. Zo kunnen anderen de P voor plastic in jouw handgebaar herkennen.

Het werd fantastisch opgepakt! Over de hele wereld werd het teken gedeeld en het heeft in totaal meer dan 4 miljoen mensen op Facebook bereikt! 

Dankzij de hulp van Debbie en duikorganisaties als DuikeninBeeld is het teken nu ook opgenomen in een Scuba Sign App en staat het op de Wikipediapagina over duiktekens. De volgende stap is een vast plekje in educatiemateriaal voor duikers. To be continued!


Door Carina van Uffelen – werkt sinds 2017 in het communicatieteam van Plastic Soup Foundation en is zelf ook groot fan van duiken en de onderwaterwereld.

Categorieën
Natuur, Milieu en Dieren Plastic Soup Foundation

Internationale Wielerbond luistert naar Plastic Soup Foundation

Een brief van Plastic Soup Foundation aan de Union Cycliste Internationale (UCI) die 196 nationale wielerbonden vertegenwoordigt, kreeg een enthousiaste reactie. In deze brief had Maria Westerbos, directeur van PSF, afgelopen februari gevraagd om bij wielerwedstrijden te stoppen met het gebruik van plastic confetti. En nu luidt het antwoord van David Lappartient, voorzitter van de UCI: ‘We will, as per your advice, ensure to include the use of environmentally friendly alternatives to plastic confetti.’

De gewoonte om bij wielerwedstrijden, en vooral bij de finish, te strooien met confetti is wijdverbreid. Met duizenden tegelijk worden ze met confettikanonnen de lucht in geschoten. Al die stukjes waaien met de wind mee of spoelen met de regen weg en zijn niet meer op te ruimen. Vaak gaat het om plastic confetti, want dat is goedkoop. De stukjes plastic vergaan echter niet en dragen bij aan de plasticsoep.

In haar brief wees Westerbos de UCI erop dat plastic confetti in feite in strijd is met de Mondiale Duurzaamheidsdoelen die de UCI zegt na te streven. De brief eindigde met de oproep: ‘The Plastic Soup Foundation is not against the tradition of welcoming cyclists with confetti. We do, however, ask the UCI to do whatever is in its power to put an end to the use of plastic confetti. Environmentally friendlier alternatives, like paper confetti, are readily available.’

Duurzaamheids-toolkit

Fietsen is gezond, toegankelijk en milieuvriendelijk. Op Earth Day 2020 sloot UCI zich aan bij het Sports for Climate Action Framework van de Verenigde Naties. Om klimaatverandering tegen te gaan hebben zich al meer dan honderd sportfederaties bij dit VN-initiatief aangesloten, waarbinnen het Internationaal Olympisch Comité (IOC) een voortrekkersrol speelt.

De UCI zal samen met de nationale wielerbonden, het IOC en andere belanghebbenden eind 2020 een duurzaamheids-toolkit publiceren. Deze toolkit zal niet alleen door wielerbonden, maar ook door andere sportfederaties gebruikt worden. Sportverenigingen in de hele wereld krijgen binnen afzienbare tijd het dringende advies geen plastic confetti meer toe te staan.

Wij van Plastic Soup Foundation juichen het toe dat de UCI via deze toolkit het gebruik van plastic confetti gaat ontmoedigen en zijn natuurlijk dolblij dat we zo snel krijgen waar we om vragen!

Brief van David Lappartient (UCI) aan Maria Westerbos (PSF) 

Foto door Markus Spiske 

Categorieën
Natuur, Milieu en Dieren Plastic Soup Foundation

NGOs bepleiten duurzamere en eerlijkere textielsector

Er moeten veel strengere normen voor textiel worden gehanteerd dan nu het geval is. De textielsector moet verduurzamen, mensenrechten respecteren en oneerlijke handelspraktijken uitbannen. Dat is de kern van de European Strategy for Sustainable Textile, Garments, Leather and Footwear, die 23 april werd gepubliceerd. Een coalitie van 65 NGO’s wil hiermee de ‘alomvattende strategie voor de textielsector’ van de Europese Commissie, die volgend jaar verwacht wordt, op weg helpen.

In dit niet officiële document hebben 65 NGOs op papier gezet waar de Europese ‘alomvattende strategie’ straks aan zou moeten voldoen. Het bevat een gedetailleerde uitwerking van de gewenste regels en maatregelen. De NGOs roepen de Europese Commissie op deze criteria te implementeren en de sector om ernaar te handelen. De Plastic Soup Foundation is één van de ondertekenaars.

Take-make-dispose

De huidige textielsector is lineair van karakter. Voor het maken van kleding worden grondstoffen gebruikt, en na het dragen wordt die kleding weggegooid. Van circulariteit, het opnieuw benutten van de grondstoffen, is nauwelijks sprake. Behalve het bevorderen van circulariteit is ook verlaging van de omloopsnelheid van kleding een belangrijk uitgangspunt. Door ‘fast fashion’ kopen consumenten vaak nieuwe kleren, terwijl de oude nog prima gedragen hadden kunnen worden.

Aandacht voor microvezels

Bij het wassen van kunststof textiel komen microvezels los. Bij elke wasbeurt van vijf kilo synthetisch wasgoed spoelen gemiddeld negen miljoen vezels mee met het afvalwater. Veel consumenten beseffen niet dat ze op deze manier bijdragen aan de plasticsoep. Een van de voorstellen is om veel meer informatie op labels verplicht te stellen, zodat consumenten beter geïnformeerd zijn wanneer zij textiel kopen.

Laura Diaz Sanchez, projectleider van Ocean Clean Wash, een campagne van Plastic Soup Foundation: ‘We vragen al jaren aandacht voor de milieuproblematiek van plastic microvezels afkomstig van textiel. Het is van groot belang dat dit probleem op Europees niveau gereguleerd wordt. De Franse regering heeft eerder dit jaar al een belangrijke eerste stap genomen: vanaf 2025 moeten alle nieuwe wasmachines voorzien zijn van een filter, dat de vezels tijdig afvangt’.