Categorieën
Melania Nieuwsbericht Ontwikkelingshulp

Volg de fietsgroep op hun reis door Rwanda

Op initiatief van 3 vrijwilligers van Melania gaan 12 vrouwen en een man 
een fietstocht maken door Rwanda. Op deze tocht gaan ze de 
vrouwenprojecten bezoeken van de Sevota Foundation. Met het tot nu toe 
ingezamelde bedrag kunnen maar liefst 5 projecten gefinancierd worden!!!

op 2 januari zullen ze vertrekken.

Categorieën
Melania Nieuwsbericht Ontwikkelingshulp

de kracht van vrouwengroepen

 

Wat is een sterke vrouw? Een kijkje in de keuken van Esther Kone (65) uit Loita en Diana Abbink (62) uit Winterswijk leert dat vrouwengroepen wereldwijd een cruciale rol spelen voor vrouwenemancipatie.

Gewikkeld in een felrode doek komt ze aanlopen. Rug kaarsrecht, rinkelende kralenkettingen, vorstelijke tred. Ze neemt plaats op een plastic stoeltje, midden op de Keniaanse savanne, in de schaduw van een boom die haar tegen de middagzon beschermt. Haar meisjesachtige uitstraling en gave donkere huid verraden niet hoe zwaar haar leven is geweest. Tot ze denkt aan haar absolute dieptepunt. Met een diepe frons en gespannen kaak vertelt ze hoe ze ’s nachts haar hut ontvluchtte, als ze zijn voetstappen hoorde. Hij kwam haar weer slaan.

“Ik heb het dan niet over een corrigerend tikje hè, mijn man mishandelde mij echt, nacht na nacht na nacht. Ik durfde mij niet meer op school te vertonen. Ik, Esther Kone, die als eerste vrouw van het dorp hoofdonderwijzer van de school werd! Ik wilde mannen laten zien wat een sterke vrouw is! Maar hoe kon ik een rolmodel zijn als ik mijn collega’s en leerlingen moest ontvangen met opgezwollen blauwe ogen?”

Esther weet wel waarom haar man haar, zijn eerste vrouw, zo mishandelde, en zijn twee andere vrouwen niet. “Ik had onderwijs genoten, ik wist wat mijn rechten waren. Sommige vrouwen gaan zitten als een man dat eist. Maar ik, Esther Kone, ga voor niemand zitten!” Haar vinger vliegt omhoog om haar emotie kracht bij te zetten. “Als ik wil blijven staan, dan blijf ik staan. Mijn man voelde zich bedreigd omdat ik weigerde in hem mijn meerdere te zien.” De maat was voor Esther vol toen haar man haar hut verbrandde. Maar wat waren haar mogelijkheden? Scheiden kan niet bij de Masai, of althans de man moet daar toestemming voor geven.

Gelukkig alleen

Slimme Esther besprak haar probleem met de raad van dorpsoudsten (allemaal mannen), die besloten dat zij alleen, weg van de gemeenschap, aan de rand van een hoge berg mocht wonen. Normaalgesproken een dubbele schande; alleenstaande vrouw én weg van de gemeenschap. Maar uitkijkend over de uitgestrekte savanne van de Loita Hills, met haar eigen moestuintje en een inwonend kleinkind, betekent het voor Esther eindelijk rust. “Mensen hier zien mij misschien als zwak, maar gelukkig ik weet zelf wel beter”, zegt ze vastberaden.

Diana Abbink uit Winterswijk schrikt als ze het verhaal van Esther hoort. “Dat is een wereld die zo ver afstaat van onze realiteit”. Zij en haar man hebben altijd op vrijwel gelijkwaardige voet geleefd. Samen werken ze op een grote boerderij aan de rand van het pittoreske Winterswijk, in een maatschap met hun zoon. Zittend aan haar grote keukentafel met vintage hanglamp, in een kamer vol mokka-tinten, denkt Diana aan haar oma. Zij was de vrouw van een pachtboer, die alleen op haar fiets naar de vergaderingen van de plattelandsvrouwen ging, waar toen nog vooral de vrouwen van notabelen samen kwamen. “Mensen in haar buurt spraken er schande van dat zij zomaar op een werkdag wegfietste van huis. Maar mijn oma had een hang naar ontwikkeling, ze wilde meer. Hoewel ze verder heel netjes was en keurig zeven kinderen grootbracht, heeft ze zich op haar eigen manier vrijgevochten en was een
voorbeeld voor andere vrouwen in haar omgeving.” Ook Diana wilde meer. “Ik heb vwo gedaan, maar heb niet doorgestudeerd, want ik dacht, ik kom toch op de boerderij van mijn man te werken. Maar ik merkte al snel dat ik meer interesses had dan andere boerinnen om mij heen.”

Diplomatieke kracht

Dat Esther als eerste vrouw hoofdonderwijzer van een school werd, vindt Diana bijzonder knap. “Daar heb je een doortastende en sterke wil voor nodig.” Die eigenschappen herkent Diana ook in haar schoonmoeder die, op haar eigen diplomatieke manier, haar vooruitstrevende visie aan de man wist te brengen. “Mijn man wilde wel uitbreiden met ons boerenbedrijf, maar mijn schoonvader zag nog wel eens beren op de weg. Is de grond niet te duur? Is de stap niet te groot?, je weet wel. Hoe ze het precies deed mag Joost weten, maar binnen een paar dagen was vader dan om en volgde haar advies op. Daarmee maakte ze de weg vrij voor ons als bedrijfsopvolgers. Dat is ook de kracht van vrouwen, hè?” knipoogt Diana.

Net als haar schoonmoeder ging Diana naar de bijeenkomsten van toen nog de Plattelandsvrouwen, waar ze al snel in het bestuur terechtkwam. Van ’91 tot ’97 zat ze in het bestuur van Vrouwen van Nu. “Ik vond vooral de maatschappelijke projecten boeiend, maaltijdbezorging voor ouderen, het project duurzaam produceren, duurzaam consumeren. Maar ook vrouwenprojecten in India en Benin die wij toen steunden, die solidariteit is mooi.” Diana’s bestuurswerk voor Vrouwen van Nu bleek onder meer een springplank naar een politieke carrière in de gemeenteraad en het College van Burgemeester en Wethouders van Winterswijk.

Ook Esther ondervond aan den lijve wat de kracht is van vrouwen die samenkomen. In 2012 zamelde de Nederlandse stichting Melania 1100 euro in dat zij schonk aan zestien Masai-vrouwen, waaronder Esther. Van het geld besloten de vrouwen vijftien geiten en zes stieren te kopen. Esther legt uit waarom; “Wij Masai hebben geen bank, onze koeien en stieren zijn onze bank. En nu hadden wij dus voor het eerst een bezit, dat de mannen niet af kunnen pakken. Je gaat geen poot van een stier afzagen, toch?”, schatert ze over de savanne. Een stier is makkelijker door te verkopen dan een koe, volgens Esther, want een koe geeft melk en je raakt aan haar gerecht. De stieren achter haar – staand in een grote stal van houten balken – kijken even op.

Bezit zijn van

“Misschien denk je dat zo’n kleine verandering – een paar dieren voor een paar vrouwen – niks betekent”, vertelt Esther. “Maar laat me je vertellen, voor ons is dit een wereld van verschil.” Nadat Esther was gestopt met lesgeven, werd ze voor het dagelijkse eten en drinken (voor haar en haar negen kinderen) afhankelijk van haar agressieve en onberekenbare man. Bezit en geld zijn in hier handen van de man, dat dwingt vrouwen volgens haar in de rol van bedelaar. Esther vertelt dat het vrouwenproject haar leven heeft verandert.

Als ze praat, klinkt het net alsof ze zingt. “Voor het eerst bezitten wij vrouwen ook iets! De mannen accepteren dat, en behandelen ons anders. Voorheen moesten we elke ochtend bedelen voor geld om eten voor onszelf en de kinderen te kopen. Nu wij zelf geld inbrengen, hebben de mannen meer respect voor ons gekregen.” Elke week ontmoeten de 16 vrouwen – uit verschillende dorpen in het uitgestrekte Loita Hills – elkaar, om nieuws, updates en ontwikkelingen rondom de stieren en geiten uit te wisselen. “We zijn nu niet meer alleen, we zijn een groep. Als van een van ons het dak lekt, komen we als groep het dak maken. Samen staan we sterk.”

Diana denkt dat een sterke vrouw iemand is die haar kansen pakt, en verantwoordelijkheid durft te dragen, en dat heeft ze gedaan. Ze vindt het mooi om te horen dat Nederlandse vrouwen de vrouwen in Kenia een handje helpen.” Diana zag en ziet de saamhorigheid die vrouwenprojecten brengen ook tijdens haar werk bij Vrouwen van Nu.

“Vrouwen zijn uiteindelijk toch degenen die niet alleen voor zichzelf, maar vooral ook voor de toekomst van het gezin en het collectief denken. Ervaringen geven ze door aan hun familie en hun omgeving. Een oude wijsheid zegt ‘Wie een jongen iets leert, die onderwijst een man, wie een meisje iets leert die onderwijst de natie’.

Esther komt net terug van haar stieren en kijkt naar de zakkende zon die de
goudkleurige savanne probeert aan te raken. “Mijn hart kan weer lachen, en die
glimlach maakt mij sterk! Ik wens alle meisjes en vrouwen dezelfde kracht toe.”






Categorieën
Melania Nieuwsbericht Ontwikkelingshulp

Levensles in ondernemerschap

 

Als het leven je citroenen geeft, richt je je op kippen. Precies dat hebben Nelleke uit Nederland en Jane uit Kenia gedaan, allebei op hun eigen manier. De twee sterke vrouwen vertellen over obstakels overwinnen en slim ondernemen.

Jane Muia werd geboren in Machakos. Een droog, savanne-achtig gebied op een paar uur rijden van de hoofdstad van Kenia, Nairobi. De aankomst in haar dorpje Muthwani is deprimerend; een rijtje verwaarloosde stenen huizen in een droge, zandachtige vlakte. Dan een eenzame, verweerde pomp. Plastic waait rond, de armoede slaat je hard in het gezicht.

En kijk, daar komt Jane aangelopen. Kordaat, monter, in een pittige groene jurk met geometrische patronen. Het doet haar ranke figuur mooi uitkomen. Ze straalt. “Kom maar mee”, zegt Jane, “dan laat ik je mijn winkel zien”.

Een bloeiende business

“In Muthwani is veel werkloosheid, mensen hangen maar wat rond. Door de droogte is alle oogst mislukt. Dan begin ik maar een bar, dacht ik. Dan kunnen mensen in ieder geval even hun leed vergeten.” Haar bar is een stenen gebouwtje met een doorgang naar een tuin, waar wat planten, tafels en stoeltjes staan. Voornamelijk mannen, de meeste dronken, bewonen vandaag de bar, waar Jane ook eten serveert. “Dit is de enige bloeiende business in Muthwani. Daar ben ik trots op”, zegt Jane.

Ook Nelleke Blok uit Lewedorp in Zeeland moest in haar leven roeien met de riemen die ze had. Samen met haar man startte ze in 1981 een akkerbouwbedrijf, maar dat bleek niet rendabel. “We hadden niet genoeg hectares, met onze beperkte winst waren we kwetsbaar. Ik ben op zoek gegaan naar nevenactiviteiten om in te investeren – een camping, bloembollen, maar dat bleek ook niet alles. Uiteindelijk kwamen ze uit bij pluimvee. Naast haar parttime baan als bacteriologisch assistente stortte Nelleke zich op vleeskippen.

Dit leek een lucratieve business voor het echtpaar Blok. Het graan van de akkerbouw was voer voor de kippen, en de mest van de kippen vloeide terug naar het land. Maar op een gegeven moment bleken de aantallen toch te klein, en uitbreiden mocht niet van de gemeente. Er kwam te weinig geld binnen. Wat moest Nelleke nu doen? Ze zat met haar handen in het haar.

Mogelijkheden zien

Maar Nelleke en Jane zijn slimme vrouwen die kansen ruiken waar kansen zijn. “Je moet met de tijden meewaaien”, zegt Nelleke. “Niet de hakken in het zand zetten als het even tegenzit, maar je blik richten op waar de ruimte, waar licht is.” Jane beaamt dat ondernemen draait om het zien van mogelijkheden. “Ik ben overtuigd christen, maar deze bar heeft wel mijn leven gered. Het helpt dat ik zelfstandig en praktisch ben ingesteld”, knipoogt ze.

Toeval of niet, beide vrouwen kwamen uiteindelijk terecht bij biologische kippen. Jane sloot zich aan bij een vrouwengroep in Machakos, die via een donatie van de Nederlandse stichting Melania 500 kippen kreeg om als groep te houden. Elke week komen de vrouwen bijeen om te bespreken hoe het gaat met de business, tot nu toe goed. De vrije uitloopkippen worden gemiddeld zo’n 3 tot 5 kilo en leggen gemiddeld zo’n twintig eieren per cyclus. Door de aanhoudende droogte in Machakos zijn de kippen een lot uit de loterij, want er zijn verder weinig manieren om geld te verdienen.

Nelleke is ook overgestapt op biologische kippen. Zij heeft er geen 500, zoals de vrouwengroep van Jane, maar 18.000. “Dat klinkt misschien heel veel, maar wij zijn in Nederland de middenmoot, hoor. Hier moet je wel aan schaalvergroting doen, wil je het rendabel houden”, zucht ze. Ook de akkerbouw gaat nu helemaal biologisch bij de familie Blok. Nelleke vertelt dat het idealistische van biologisch mooi meegenomen is, maar er natuurlijk wel een boterham mee te verdienen moet zijn, anders had ze deze stap niet gezet.

Een kwestie van perspectief

Voor Jane en haar vrouwengroep ziet de kippenhandel er rooskleurig uit. Dat is maar goed ook, want het beetje inkomen dat ze uit de kippen (en eieren) halen is broodnodig om te overleven in het droge, harde leven van Machakos. Met de guitige Jane als voorzitter van de groep gaat dat wel goed komen, ze is slim en succesvol en weet obstakels in kansen om te zetten.

Nelleke is lid van Vrouwen van Nu en heeft verschillende bestuursfuncties vervuld. Ook strijdt ze via een biologische coöperatie voor een eerlijke prijs voor biologische eieren. Qua business zit zij nu ook goed. Over een paar jaar wil ze haar biologische bedrijf overdragen aan haar zoon. Nog maar kort geleden kreeg haar man te horen dat hij ernstig ziek is, dat heeft Nelleke’s perspectief op het leven veranderd. “Zaken waar ik me vroeger druk om maakte lijken nu irrelevant. Maar ik ga niet bij de pakken neerzitten, ik blijf rustig. Ook hier slaan we ons doorheen.”



Categorieën
Melania Nieuwsbericht Ontwikkelingshulp

Water in Machakos en Alphen aan den Rijn

 

Bernadette Kyany’a (62) uit Machakos en Marjon Verkleij (60) uit Alphen aan den Rijn kijken verder dan hun neus lang is en zetten zich in om het lot van andere vrouwen te verbeteren. “Juist in deze tijd moeten vrouwen opstaan en bijdragen aan een duurzame wereld”. 

Bernadette Kyany’a komt aanlopen tussen de onafgebouwde vervallen huisjes en het stoffige pompstation dat al jaren niet meer werkt. “Welkom in Machakos”, zegt ze. Het dorpje oogt arm, en droog. Bij een waterput staan acht vrouwen met kinderen in doeken op hun rug gewikkeld, te wachten op wat water. “Sommige vrouwen zijn wel acht kilometer komen lopen in de hoop met een emmer water terug naar huis te keren”, vertelt Bernadette. Twee paar bezorgde ogen kijken vanachter haar kekke brilletjes met paarse montuur naar de vrouwen bij de waterput.

Het huis, of beter gezegd erf, van Bernadette steekt fel af tegen de rest van Machakos. Zij is de rijkste vrouw van het dorp. Hier geen verdorde gele kleuren maar sappig vers groen, een heus waterreservoir en velden met mais en goed verzorgde dieren, stallen en een groot imposant huis. Kippen rennen rond, twee honden strekken zich uit en onder een groepje bomen in het groene gras zingt een vrouwengroep een welkomstnummer voor Bernadette.

Nadat deze kordate vrouw de wereld over reisde voor haar vele functies op het gebied van ontwikkelingssamenwerking, vrouwenemancipatie en capaciteitsopbouw, is ze hier in Machakos heel concreet zelf aan de slag gegaan met de wereld een beetje mooier maken. “Ik had er ook voor kunnen kiezen om deze plek de rug toe te keren en permanent in de hoofdstad Nairobi te gaan wonen”, zegt Bernadette. “Maar de vrouwen van deze gemeenschap hebben mij nodig. Hier moet ik zijn.” Nu pendelt ze om de drie dagen heen en weer tussen Machakos en Nairobi.

Marjon Verkleij (60) uit Alphen aan de Rijn zet zich ook in voor de rol van vrouwen in de samenleving. Via haar jarenlange bestuurswerk voor Vrouwen van Nu, en ook in Zuidoost-Azië waar ze via Agriterra met Filipijnse vrouwengroepen werkte aan het verbeteren van hun leefomstandigheden. Voor haar is een sterke vrouw iemand die zichzelf voor het grotere doel kan wegcijferen, vertelt ze op haar grote boerderij waar ze samen met haar man kaas maakt. “Ik zie een authentieke vrouw, met een breed netwerk, die weet wat ze moet doen om haar doel te realiseren.”

Zelf zit Marjon naast haar werk op de boerderij in de politiek, waar ze in vergaderingen vaak de enige vrouw is. “We hebben zo’n college van enkel mannen, dan zie je soms dat die mannen wel erg zeker van hun zaak zijn!” lacht ze. zittend in de woonkamer, met twee knorrende kleine poesjes op haar schoot, vertelt Marjon dat sommige vrouwen mannelijke trekjes overnemen om sterk over te komen. Dit is een heilloze weg, ziet zij, de wereld heeft nu juist behoefte aan vrouwelijke eigenschappen. “De bredere context zien, compassie tonen, je kunnen verplaatsen in de ander. Dat hebben we nodig, dat is óók sterk!”

Bernadette vraagt via fondsenwerving kleine bedragen aan waarmee zij de vrouwen van Machakos kan helpen zelfredzaam en sterker te worden. De Nederlandse stichting Melania gaf via Bernadette geld aan een vrouwengroep in Machakos zodat zij kippen kunnen houden. Waarom kozen zij voor kippen? “Bezit is hier nog in handen van de man. Maar in het kopen en verkopen van kippen is een vrouw relatief vrij. Je raapt eieren, verkoopt ze, en niemand zal je er een vraag over stellen! Dus het kippenproject is voor de vrouwen va Machakos heel empowering”, zegt Bernadette tevreden.

Ook Marjon zag de krachtige impact van groepen vrouwen die samenwerken in de Filipijnen. “Ik begeleidde vrouwen met inkomensgenererende projecten, we vertellen dan hoe we het in Nederland doen, maar zetten de vrouwen zelf ook aan het werk. Met bijvoorbeeld de rijstopslag, zelf een winkeltje opzetten, dat er iets staat dat bestendig is als je weer vertrekt.”

De rustige vrouw met een fijn gezicht staat op en gaat thee zetten. “Zo normaal eigenlijk, voor ons, dat er water uit de kraan stroomt. Maar voor zoveel mensen op de wereld is water helemaal niet zo vanzelfsprekend.” Marjon weet waar ze het over heeft; ze zat in het Waterschapsbestuur en leeft op een veendijk omgeven door sloten. “Dat vergt enorm veel onderhoud, dat is ontzettend goed geregeld in Nederland, daar mogen we ons gelukkig mee prijzen.”

Hoe anders is de situatie in Machakos, waar het gebrek aan water eigenlijk aan de basis van armoede staat. Want hoe houd je je kinderen hygiënisch, als je ze niet kunt wassen? Hoe kun je beginnen met een eigen zaakje, verder gaan met het ontwikkelen van je leven, zonder de zekerheid van water? Omdat Bernadette het niet langer kon aanzien, besloot zij hulp in te roepen van een ingenieur uit de grote stad, om het grondwaterpeil te testen en te kijken of het mogelijk was om diep in de grond op zoek te gaan naar water. “Er valt hier soms nog minder dan 6 millimeter water per jaar. Uiteindelijk vonden ze water, op 164 meter diep. Het is niet drinkbaar, maar het is een goed begin. Vrouwen uit het dorp mogen nu ook bij Bernadette langskomen met hun emmers. “Met de opbrengsten van de projecten wil ik regentanks kopen voor de vrouwen, zodat zij hun eigen water kunnen opvangen.”

Marjon heeft in haar netwerk van het Women for Water Partnership veel ervaring en kennis zitten. “Ook het waterwereldje is nog steeds een mannenbolwerk”, vindt Marjon. Daarom is het volgens haar tijd voor een vrouwenquotum. Ze maakt zich klaar voor het Wereld Water Forum, waar wereldleiders en ngo’s afspraken maken over de toegang tot water voor iedereen. “Je ziet dat vrouwen over het algemeen heel nauw betrokken zijn bij water, ze zijn er verantwoordelijk voor in het huishouden. Maar ze zijn altijd de waterdragers, niet de waterbestuurders. Het is echt tijd dat vrouwen wakker worden en zien hoe groot hun rol is in waterbeheer, en een plekje eisen aan de tafel waar de beslissingen worden gemaakt”.

Heeft Marjon nog een tip voor Bernadette? “Bernadette, ga door met wat je hart je ingeeft. Je hebt een koers uitgestippeld die je heel krachtig aan het bewandelen bent, je kan verbinden en je voelt solidariteit. Betrek de vrouwen in de vrouwengroepen ook bij het proces van beslissingen maken over de gezamenlijke activiteiten, dan krijgen ze ownership en empowerment. Vrouwen weten vaak half niet hoe sterk ze zijn. Ik bewonder jou voor de manier waarop je je tomeloos inzet om het lot van de vrouwen om je heen te verbeteren!”






Categorieën
Melania Nieuwsbericht Ontwikkelingshulp

Bijen in Kenia en Laren

 

Honing kleeft aan het leven van Nongisha (52). Gewikkeld in doeken en behangen met kleurige kralen vertelt ze hoe ze als klein Masai meisje zag hoe het honingbier rondging, terwijl zij besneden werd. Nu, zittend onder de majesteitelijke kroonluifel van een sierlijke acacia, tuurt Nongisha hoopvol naar de tien bijenkorven op de savanne. Kan de handel in honing haar leven (wat) zoeter maken?

Nongisha woont in een aardekleurig dorp van een tiental erven, middenin de uitgestrekte Loita Vallei in Kenia, een eindeloze savanne die zo ver reikt als het oog kijken kan. In de verte een groen oerbos (het laatste van Kenia) en omliggende plateaus en bergen, met een foefje sneeuw. Hier leven de Masai letterlijk tussen de wilde dieren. De lemen huizen zijn gebarricadeerd met in elkaar gevlochten takken die moeten beschermen tegen de olifant, leeuw, hyena.

Het leven is hier heel elementair vervlochten met de natuurlijk elementen. De Masai zijn een van de laatste volken op aarde die nog in een bepaalde harmonie leven met de natuur en onderdeel zijn van een groter ecosysteem. Maar analfabetisme, hoge kindersterfte en gendergerelateerd geweld zorgen dat vooral meisjes geboren worden in een cyclus van armoede waaraan moeilijk te ontsnappen valt. Nongisha ging niet naar school. Toen ze borsten kreeg, werd ze weggegeven aan een man. “Die dingen veranderen nu, mijn dochter gaat wel naar school en wordt niet uitgehuwelijkt”.

Plan honing

Plan honing zag het licht tijdens de tweemaandelijkse vergadering met veertien andere oma’s uit Nongisha’s dorp. Dan wisselen ze nieuwtjes uit, helpen elkaar met klusjes zoals brandhout sprokkelen (alleen dode bomen, levende bomen dood je niet), water halen en geiten melken. En sinds kort praten ze ook over keiharde knaken.

Dat is revolutionair, want in de Masai cultuur heeft de man – in dit geval alleen figuurlijk – de broek aan. Geld en eigendom (vooral land en koeien) zijn exclusieve mannenaangelegenheden. Maar sinds een paar jaar mogen vrouwen wél de eieren van de kippen en de melk van de koe verkopen, zonder al te veel bemoeienis. “Voor ons is dat enorme winst”, lacht Nongisha. “Voor het eerst hebben we de vrijheid ons geld te investeren in zaken die wij belangrijk vinden.”

Wat vinden zij dan belangrijk? De oma’s kwamen tot drie speerpunten: meer meisjes naar school, minder ver moeten lopen voor schoon drinkwater door te investeren in regentonnen en betere ventilatie in de huizen, zodat de kinderen geen bronchitis en longproblemen krijgen van het koken op vuur in een dichte ruimte. Ze richten nu hun hoop op de handel in honing om die problemen aan te pakken.

Ga vooruit, je kunt niet omkeren

Samen met veertien andere Masai vrouwen richtte Nongisha in 2014 een vrouwengroep op, die zij Ilmeshuki doopten. Dat betekent zoiets als ‘ga vooruit, je kunt niet omkeren’. De vrouwen kozen Nongisha als leider van de groep. “Ik heb dan misschien geen scholing genoten, ik heb wel leiderskwaliteiten. Ik zoek altijd naar vrede en eenheid binnen de groep, de anderen accepteren mijn kennis en visie”. Na een informatiemiddag over bijen houden, was de vrouwengroep enthousiast. “Er is veel vraag naar honing, bijen houden is relatief goedkoop en het is goed voor ons landschap.” Via een donatie van de Nederlandse stichting Melania konden Nongisha en haar vriendinnen tien bijenkorven aanschaffen.

Zitten op de savanne, met de andere vrouwen turend naar de korven, vertelt Nongisha dat ze verwachten over twee maanden voor de eerste keer honing te oogsten. “Per korf oogsten we ongeveer 45 kg honing per jaar. Voor tien korven is dat 450 kg. Dat gaan we dan bottelen en op de markt verkopen. De prijs per kilo is nu ongeveer 400 Keniaanse Shilling, dus verdienen we per jaar ongeveer 180.000 Keniaanse Shilling (omgerekend zo’n 1530 euro, red.)

Van dat geld willen de vrouwen zeker dertig meisjes naar school sturen en het waterprobleem en de ventilatie in het dorp aanpakken. “En een deel van het geld gaan we investeren in stieren. Als we die dan na een jaar doorverkopen, kunnen we daar nog meer bijenkorven van aanschaffen!” zegt Nongisha trots. De hele gemeenschap wacht gespannen af of het gele goud haar belofte gaat inlossen.

Hoop en spanning zoemen door de lucht

Ook de mannen in Nongisha’s dorp kijken nauwlettend toe. Bijen houden was altijd een mannenaangelegenheid, en gebeurde altijd op de traditionele manier; met vuur werden bijennesten in de bomen uitgerookt. Naast onzuivere honing is deze manier niet natuurvriendelijk en sterven veel bijen in het proces.

Het nieuws dat uitgerekend vrouwen nu moderne korven gaan bemannen, zoemt door het dorp, en zorgt voor hier en daar een jaloerse blik. “Maar toen ik vanochtend de koeien aan het melken was, zei mijn man dat ik maar beter bij de bijenkorven kon gaan kijken. Hij moedigt mij aan, voor hem is het ook winst als onze honinghandel goed loopt. De mannen zien nu dat wij als vrouwen slimme, lange termijn investeringen maken die het hele dorp ten goede komen. En dat is winst voor iedereen!”

Er is nog wel één probleempje; de vrouwen zijn doodsbang voor bijen. De enige keer dat een dappere dame het waagde bij de korven te komen, werd ze aangevallen. “We moeten nu geld bij elkaar zien te krijgen om te zorgen dat we een uitgebreide training krijgen, en de juiste materialen en bijenpakken. We hopen dat iemand ons daarmee kan helpen!” zegt Nongisha met een urgente blik in haar ogen.

Toen Ank Diemers-Schoot Uiterkamp (74) klein was, mocht ze thuis altijd proeven van de honing die haar vader en moeder van hun bijen verkregen. “Mijn vader liep dan door het huis met zo’n kap op zijn hoofd. Niet storen, zei moeder dan, want hij is weer met de bijen aan de gang!” Toen haar vader slechtziend werd, moest hij stoppen met imkeren. Na haar pensioen zette Ank ook zo’n kap op haar hoofd, en trad alsnog in de voetsporen van haar vader. Haar missie? Het imkeren uit de mannenwereld halen.

Na een leven lang gewerkt te hebben als directeur van een zorggroep, mocht Ank tien jaar geleden met pensioen. Opeens had ze tijd. Zittend aan een gezellige eettafel in haar ruime huis in Zuidlaren vertelt Ank hoe ze alsnog bij de bijen terecht kwam. “Ik zat wat te lezen in het plaatselijke krantje en mijn oog viel op een advertentie van een imkervereniging. Uit nieuwsgierigheid besloot ik polshoogte te nemen.” Ze kwam terecht in een oud clubhuis, met veel koffie en veel mannen die haar aan haar vader deden denken. Ze was de enige vrouw aan tafel en werd hartelijk welkom geheten. Stiekem vond ze het wat geitenwollensokkerig.

Ank mag dan 74 zijn, ze staat sterk op haar benen en kijkt vanachter haar bril nieuwsgierig de wereld in. Zij wilde zich graag verdiepen in bijen, vanuit haar passie voor die dieren en hun belangrijke rol in de natuur. Daarnaast vroeg ze zich af waarom er zo weinig vrouwelijke imkers waren. “De vrouwen van de imkers, dat zijn meestal degenen die thuis helpen de honing verwerken. Ik stelde in de imkervereniging voor om die vrouwen ook uit te nodigen op de soos, zodat ze niet alleen achter de schermen blijven maar meer op de voorgrond treden.” En zo geschiedde.

Hoe rustiger ik ben, hoe rustiger mijn bijen

De wereld van de bijen is fascinerend, vindt Ank. “Je moet respect opbrengen voor hun levensstijl, het werken met de bijen is echt een ambacht. Hoe rustiger ik ben, hoe rustiger mijn bijen.” Gekleed als eerste mens op de maan reist Ank zo’n twee keer per week af naar haar bijenuniversum, in de tuin. Daar staan, op de oostkant, drie kasten, met elk zo’n veertigduizend bijen. Als ze zo’n kast opent, gebruikt ze wat rook, dat maakt de bijen rustig. “Ik kan aan de raampjes in de kast en de vliegplank zien of het goed gaat met de koningin en haar bijen. Wist je dat zij 1000 eitjes per dag legt? Ze wordt de hele dag verwend met lekker dingetjes, zoals gelei, door haar hofhouding. Wat een leven!”

Het houden van bijen levert haar geen cent op, en dat hoeft ook niet. Het is een luxe dat ze zich bezig kan houden met een hobby die haar plezier geeft. “Mijn bijen houden zich niet aan mijn tuin, ze vliegen de hele buurt door. Ze bevruchten de hele omgeving, dat zorgt voor een goede oogst. Hier verderop staat een prachtige lindeboom, die geeft rond juni veel lindehoning. In het voorjaar heb ik bloemenhoning, van de fruitbomen in mijn straatje. De honing eet ik zelf op, en veel geef ik weg.”

Ank heeft van de imkers van de imkervereniging geleerd hoe ze bijen kan houden. Daarnaast wil ze ook haar aandeel leveren aan de vereniging. Ank zette haar bestuurservaring in en is nu al jaren voorzitter van de imkervereniging Zuidlaren. Deze heeft ondertussen een opleidingsbedrijf voor nieuwe imkers. Er komen gelukkig steeds meer imkers waarvan er meer vrouwen zijn dan voorheen. In de praktijkruimte staan tien kasten met bijen waarmee lessen worden gegeven. “We zien dat de interesse voor bijen groeit, ook onder de jongere generatie. Ik ben blij te zien dat er nu meer aan de natuur wordt gedacht en aan hoe belangrijk de bijen zijn voor onze voedselvoorziening.”

Heerlijke, gezonde, eigen honing

Of het nou in Nederland of Kenia is, het is belangrijk dat vrouwen elkaar helpen, vindt Ank. “Hier krijg je een mentor, en dan, na een jaar lessen, krijg je een eigen volkje en mag je een kast overnemen. Het is natuurlijk best makkelijk, bijen houden in Nederland. Hier hebben we alle middelen en materialen voorhanden en kun je volop les krijgen. Het is mijn wens dat meer vrouwen de kennis en materialen krijgen om in de fascinerende wereld van de bijen te stappen, om zo een bijdrage te leveren aan het behoud van een goede voedselketen. En natuurlijk dat meer vrouwen genieten van heerlijke, gezonde, eigen honing.”

Categorieën
Melania Nieuwsbericht Ontwikkelingshulp

Sterke verhalen van sterke vrouwen

In 100 jaar (1919 algemeen vrouwenkiesrecht) hebben vrouwen enorm veel bereikt. Anno 2019 is kiesrecht vanzelfsprekend. De Verenigde Naties richten zich nu met de Sustainable Development Goals op een einde aan armoede in de wereld in 2030. 

Vrouwen van Nu en Stichting Melania werken samen in het internationale project Sterke verhalen en sterke vrouwen wereldwijd. In deze serie ligt de focus op duurzaam ontwikkelingsdoel 5: gendergelijkheid en empowerment van meisjes en vrouwen wereldwijd. Het project brengt de positie van vrouwen van 50+ in Nederland en Kenia in beeld aan de hand van verhalen van sterke vrouwen. het project is gefinancierd met een bijdrage vanuit Frame Voice Report!, een Europees subsidieprogramma met als doel om de kennis van en de betrokkenheid bij de duurzame ontwikkelingsdoelen onder EU-burgers te vergroten.

Concreet gaat het ons over het recht van vrouwen om zich overal vrij en veilig te bewegen (van me too in het westen tot geweld en vervolging in andere delen van de wereld). Vrouwen tonen zich krachtig in hun streven naar gelijkberechtiging en doen dat vanuit ondernemerschap, persoonlijk leiderschap en empowerment.

Categorieën
Melania Nieuwsbericht Ontwikkelingshulp

Oerbos en Hoeksche Waard

De Keniaanse Crescentia (52) ontfermt zich over olifanten in het laatste oerbos
van de Masai, Mientje den Boer (57) over de wilgenbossen en akkerranden van
de Nederlandse Hoeksche Waard. Hoewel de twee vrouwen bijna tienduizend
kilometer van elkaar vandaan wonen, delen zij een diepe passie voor
natuurbehoud.

Het is zes uur ‘s ochtends in de Loita Hills, geboortestreek van de Masai, en Moeder
Natuur pakt haar dirigentenstokje op. In een langzaam aanzwellende symfonie
beginnen tropische vogels te tjilpen, waarna krekels inzetten, koebellen gaan
rinkelen en de roep van een Colobus-aapje klinkt. Alle levende wezens ontwaken. Zo
ook Crescentia (52). De moeder van vijf staat op, en opent de gordijnen van haar
slaapkamer.

Tot zover haar kalme ogen kijken ziet zij de uitgestrekte gele savanne met
daarachter de licht glooiende heuvels, met links de heuvelachtige groene oerbossen.
De zon is net wakker en kleurt de lucht in vijftig tinten pastel. Crescentia wikkelt
zichzelf in een felgekleurde Masai-doek en pakt haar stok. Het is tijd om bij de koeien
te kijken.

“Ik ken elke boom en elk dier dat hier leeft”, vertelt Crescentia (‘noem me maar
Cres’), lopend over haar gigantische erf. “En allemaal zijn ze met elkaar verbonden.”
Onder een parapluboom nemen twee Masai-vrouwen, nippend aan een bakkie thee,
de dag door. “De Osokonoi, zoals de Masai deze parapluboom noemen, heeft een
ceremoniële functie en beschermt ons als de zon op haar hoogst is. Eigenlijk zou ie
dus parasolboom moeten heten!”, knipoogt Cres.

Respect afdwingen

Drie Masai-mannen lopen voorbij en knikken eerbiedig naar de rijzige vrouw. Ja,
mannen zijn hier officieel de baas, maar Crescentia zorgt ervoor dat zij en de
vrouwen in haar omgeving respect afdwingen. Vijfentwintig jaar geleden kwam ze
hier aan als vrouw-van; een groentje en outsider. Nu bewaakt zij Kenia’s laatste
oerbos, inspireert vrouwenemancipatie en traint de volgende generatie als hoeder
van Kenia’s laatste ongerepte natuurgebied.

In een vorig leven was Crescentia journalist in hoofdstad Nairobi. Een
duizelingwekkende en stressvolle baan, waardoor haar realiteit gereduceerd leek tot
een eindeloze deadline. “Ik besloot er op een dag gewoon mee te kappen. Ik wilde
iets waardevols opzetten, een gemeenschap om mij heen hebben. Ik voelde heel
instinctief aan dat ik die stap moest durven zetten.”

Dat gevoel herkent Mientje den Boer (57) wel, zegt ze, terwijl ze de tuinbonen en
Roma tomaatjes in haar moestuin in Strijen inspecteert. Ruim zeventien jaar lang
werkte ze als administratief medewerkster bij een bedrijf gespecialiseerd in
rentmeesterschap. Maar de eindeloze ambitie naar harder-sneller-beter voelde op
een bepaald moment niet goed meer. “Ik wilde iets doen met maatschappelijke
waarde, dat goed was voor de aarde.”

Poten in de modder

Nu is duurzame duizendpoot Mientje (onder andere) bezig met haar eigen bedrijf
Hart voor regelen, en werkt ze als landschapsmentor bij de Groene Motor, een
organisatie die natuurbehoud faciliteert. Wil een boer een heemtuin aanleggen, of is
er een damesclubje met wilgenknotgroep-ambities? Dan schakel je Mientje in. Die
komt dan bepakt met haar no-nonsens houding, bijl, zaag en/of heggenschaar
uitleggen, en voordoen, hoe je zoiets aanpakt. “Ik wil mensen stimuleren de
buitenruimte op te zoeken, om te verbinden met de natuur. Lekker met de poten in
de modder dus!”.

Daarnaast is Mientje wandelgids en naar eigen zeggen helemaal verliefd op de
Hoeksche Waard, waar nog lepelaars en zeearenden te zien zijn. Ook is ze veel te
vinden in haar moestuin, waarvan ze jaarrond kan leven. Waar komt haar liefde voor
de natuur vandaan? “Van vroeger. Ik ben op de boerderij opgegroeid, tussen de
kalfjes, paarden en kippen. Mijn vader was altijd al bezig met de ecologische manier
van boeren. We leefden vrij zelfvoorzienend, als een klein eilandje in de wereld.”

Een eilandje in de wereld. Dat is ook hoe de Masai op hun grond leven. Waar alle
andere nationale parken en natuurgebieden door een overheidsinstantie worden
beheerd, houden de Masai zelf de regie over Loita Forest, het laatste inheemse
oerbos en de omliggende savanne, waar Crescentia woont. Ook hier zijn olifanten,
leeuwen, luipaarden en zebra’s te vinden. Maar in plaats van jeeps vol met toeristen,
bergen stropers, buitenlandse invloed en dure lodges, besloot de gemeenschap om
kleinschalige duurzame toeristenprojecten te kiezen, waarin de cultuur van de Masai
centraal staat.

Dicht bij de natuur

“Als je naar de globale context kijkt is het uitzonderlijk dat wij – de Masai- nog zo
dicht bij de natuur staan”, zegt Crescentia, uitkijkend over de geelgroene vlaktes. “Ik
realiseer me dat het vrouwen zijn die hun natuurlijk omgeving voeden, haar
versterken. Zij geven onze cultuur door aan hun kinderen. De natuur is zelf ook een
moeder, op de manier waarop zij zorgt draagt voor het collectief.”

Waar de Masai-oudsten vroeger nog aan de hand van de wolken en de sterren
konden aflezen of er regen of droogte in het verschiet lag, is dat door een grilliger
klimaat steeds moeilijker te voorspellen. “De droogte duurt nu langer, de regens zijn
heftiger en spoelen de oogst weg. Ook wij zitten midden in een klimaatcrisis”, zucht
Crescentia. Om de unieke cultuur van de Masai te bewaren en de band tussen mens
en natuur te versterken, traint zij de volgende generatie Masai als rangers; hoeders
van het land.

“Wij geloven dat alles een ziel heeft, elk blaadje, elk dier. Dat maakt ons natuurlijke
beschermers van onze omgeving. Wij zijn onderdeel van het geheel. Levende
bomen kappen we niet, we gebruiken alleen dood hout. De wilde dieren doden we
niet, dit land is ook van hen. De natuur is niet van ons, wij zijn onderdeel van de
natuur. Wij wonen en leven hier letterlijk tussen de wilde natuur en de wilde dieren. Ik
geloof dat vrouwen instinctief dit collectieve denken vertegenwoordigen, dat het
nodig is om onze vrouwelijke blik op natuurbehoud te verankeren in hoe we de
wereld zien. Ik train jonge mensen om op die manier naar alles om zich heen te
kijken. Zodat ons prachtige Masai-land nooit verloren zal gaan.”

In het zuiden van Nederland is ook Mientje bezig met het verbinden van jongeren
met buiten. Want puur natuur kun je het boerenbedrijf, dat los staat van
natuurgebieden, in Nederland niet noemen. “Jongeren in de stad staan zo ver af van
het buitenleven. Ik krijg soms groepjes van die best moeilijk opvoedbare jongeren uit
de stad, die komen dan een dag meewerken op het land. Eerst is er dat primaire
ongemak, ze willen niet vies worden enzo. Maar binnen een halve dag komt er een
soort rust over die jongens, de voldoening van werken met je handen, de buitenlucht.
Ik vind het belangrijk dat ze zien dat eerlijk en hard werken waardevol is.”

Natuur is veerkrachtig

De natuurgebieden in Nederland waar Mientje werkt zijn veelal ingepolderd. Maakt
het uit hoe jong of oud de natuur is? Voor Mientje niet; “Het is hier niet duizenden
jaren oud, zoals bij Crescentia. Maar dat maakt de modderkruiper, moerasschildpad
en de bevers niet uit hoor! Natuur is heel veerkrachtig. Het eerste jaar dat het
natuurgebied Oeverlanden Strijensas hier af was, hadden we gelijk 200 nestjes
oeverzwaluwen! Je maakt een heuvel, en huppakee daar zijn ze.”

Mientje was vroeger bezorgd, vertelt ze, dat de natuur compleet verwoest zou
worden. “Maar door zo dichtbij haar te zijn, en haar scheppende kracht en flexibiliteit
te zien, heb ik veel meer vertrouwen gekregen in de natuur en natuurbehoud.”

Crescentia zegt dat er een mentale en spirituele transformatie moet plaatsvinden.
“Mensen, vooral mannen trouwens, moeten de natuurlijke omgeving niet gebruiken
en misbruiken voor eigen gewin, maar koesteren. Vrouwen over de hele wereld
moeten opstaan en de balans herstellen, en de band met de wilde natuur herstellen,
zoals wij hier doen in mijn geliefde Masai-land.”

Categorieën
Melania Nieuwsbericht Ontwikkelingshulp

Bestuurssecretaris

We zijn op zoek naar een

SECRETARIS

die per direct ons bestuur komt versterken.

Wat doet de secretaris?

  • Je maakt deel uit van een vijfkoppig bestuur. Samen met de medebestuursleden bepaal je het algemene beleid en draag je medeverantwoordelijkheid voor de uitvoering daarvan.
  • In overleg met de voorzitter bepaal je de agenda van de maandelijkse bestuursvergaderingen en je notuleert deze ook.
  • Je draagt zorg voor een goed lopend (virtueel) secretariaat en de digitale infrastructuur (ICT).

Wat breng jij mee?

  • Affiniteit met ontwikkelingssamenwerking en gender
  • Organisatietalent en het vermogen om hoofd- en bijzaken te kunnen onderscheiden
  • Hands-on mentaliteit en de bereidheid om zelfstandig zaken op te pakken en af te ronden
  • Goede communicatieve vaardigheden in Nederlands en Engels
  • Bij voorkeur deskundigheid op het gebied van Officemanagement en ICT
  • Een flexibele instelling en teamspirit
  • Bereidheid om je kennis en ervaring op vrijwillige basis in te zetten voor Melania
  • Ongeveer 8 – 10 uur per week beschikbare tijd, grotendeels flexibel in te delen
  • Je bent bij voorkeur woonachtig in de Randstad.

Wij bieden jou

  • Een uitdagende en verantwoordelijke rol binnen een veelzijdige organisatie
  • Een enthousiast team van medebestuurders en andere vrijwilligers
  • Een reis- en onkostenvergoeding
  • Ruimte voor persoonlijke ontwikkeling
  • De gelegenheid om iets te betekenen voor vrouwen in ontwikkelingslanden
  • De kans om je talenten (verder) te ontplooien

Enthousiast geworden?

Stuur dan uiterlijk 15 november 2019 je CV en motivatie naar info@melania.nl.

Voor meer informatie kun je terecht bij de (waarnemend) voorzitter, Marleen Cremers: 06 2957 9531

Categorieën
Melania Nieuwsbericht Ontwikkelingshulp

Bestuurslid PR en Communicatie

We zijn op zoek naar een

BESTUURSLID COMMUNICATIE en PR

die per direct ons team komt versterken.

Wat doet het Bestuurslid Communicatie en PR?

  • Je maakt deel uit van een vijfkoppig bestuur. Samen met de medebestuursleden bepaal je het algemene beleid en draag je medeverantwoordelijkheid voor de uitvoering daarvan.
  • Je levert input voor themabijeenkomsten en neemt actief daaraan deel.
  • Jouw specifieke aandachtsgebied is communicatie en je doet voorstellen voor beleid waarmee we bestaande en nieuwe doelgroepen kunnen aanspreken.
  • Je draagt zorg voor de implementatie van het communicatiebeleid, zoals de inzet van digitale en print communicatiemiddelen zoals de website en social media, digitale en print nieuwsbrief, events, etc.
  • Je werkt in een klein team dat verantwoordelijk is voor de uitvoering van het communicatiebeleid en coördineert de werkzaamheden.

Wat breng jij mee? 

  • Deskundigheid op het gebied van Communicatie en PR; nieuwe media in het bijzonder
  • Affiniteit met ontwikkelingssamenwerking en gender
  • Goede communicatieve vaardigheden
  • Een initiatiefrijke en ondernemende persoonlijkheid
  • hands-on mentaliteit en de bereidheid om zelfstandig zaken op te pakken en af te ronden
  • Een flexibele instelling en teamspirit
  • Ongeveer 8 uur per week beschikbare tijd, flexibel in te delen
  • Bereidheid om je kennis en ervaring op vrijwillige basis in te zetten voor Melania
  • Je bent bij voorkeur woonachtig in de Randstad

Wij bieden jou

  • Een uitdagende en verantwoordelijke rol binnen een veelzijdige organisatie
  • Een enthousiast team van medebestuurders en andere vrijwilligers
  • Een reis- en onkostenvergoeding
  • Ruimte voor persoonlijke ontwikkeling
  • De gelegenheid om iets te betekenen voor vrouwen in ontwikkelingslanden
  • De kans om je bestuurlijke talenten (verder) te ontplooien

Enthousiast geworden?

Stuur dan uiterlijk 15 november 2019 je CV en motivatie naar info@melania.nl.

Voor meer informatie kun je terecht bij de (waarnemend) voorzitter, Marleen Cremers: 06 2957 9531.

Categorieën
Melania Nieuwsbericht Ontwikkelingshulp

Projectverantwoordelijken Azië en Afrika

Wij zijn op zoek naar

twee projectverantwoordelijken
voor de projectcommissies AZIË en AFRIKA

die per direct ons team komen versterken.

Wat doet de projectverantwoordelijke?

  • Je bent verantwoordelijk voor een adequate behandeling van de projecten vanuit het continent Azië / Afrika die aan jou zijn toegewezen.
  • Je monitort de uitvoering van de projecten en zorgt er voor dat de aanvragers tijdig een rapportage van hun project indienen.
  • Je bent verantwoordelijk voor een zorgvuldig onderhoud van de relatie met aanvragers en donateurs van jouw projecten.
  • Je zorgt desgevraagd voor tijdige aanlevering van informatie over je projecten ten behoeve van fondsenwerving, communicatie of andere zaken
  • Je zorgt voor informatie van de projecten ten behoeve van de website, het jaarverslag, nieuwsbrieven, social media en andere communicatie-uitingen.
  • Je neemt deel aan commissievergaderingen en centrale vergaderingen.
  • Je stemt regelmatig af met de coördinator van de projectcommissie en geeft tijdig knelpunten aan.
  • Je levert input voor centrale bijeenkomsten en neemt daar actief daaraan deel.

Wat breng jij mee?

  • Deskundigheid op het gebied van ontwikkelingssamenwerking en het beoordelen van projecten.
  • Affiniteit met gendervraagstukken
  • Goede communicatieve vaardigheden in Nederlands en Engels
  • Een initiatiefrijke persoonlijkheid met een zelfstandige taakverantwoordelijkheid
  • Een flexibele instelling en teamspirit
  • Ongeveer 4-6 uur per week beschikbare tijd, grotendeels flexibel in te delen
  • Bereidheid om je kennis en ervaring op vrijwillige basis in te zetten voor Melania
  • Je bent bij voorkeur woonachtig in de Randstad.

Wij bieden jou

  • Een leuke en uitdagende rol binnen een veelzijdige organisatie
  • Een enthousiast en bevlogen team
  • Een reis- en onkostenvergoeding
  • Ruimte voor persoonlijke ontwikkeling
  • Gelegenheid om iets te betekenen voor vrouwen in ontwikkelingslanden
  • De kans om je talenten (verder) te ontplooien

Enthousiast geworden?

Stuur dan uiterlijk 15 november 2019 je CV en motivatie naar info@melania.nl.

Voor meer informatie kun je terecht bij de (waarnemend) voorzitter Marleen Cremers, 06-2957 9531.