Categorieën
Alzheimer Nederland

Alzheimer Nederland presenteert Landelijke Strategie Dementie

Voorafgaand aan Wereld Alzheimer Dag op 21 september a.s. presenteert Alzheimer Nederland een aangescherpte Nationale Strategie Dementie, waarin de getrokken lessen uit de corona-crisis zijn verwerkt. Centraal hierin staat de kwaliteit van leven van de groeiende groep mensen met dementie. Alzheimer Nederland stelt dat we nooit meer mogen vervallen in het medische scenario van een generieke lockdown, maar altijd per persoon moeten bekijken wat mogelijk en wenselijk is. Het welzijn van mensen met dementie en hun familieleden heeft een flinke deuk opgelopen en verdient de allerhoogste prioriteit. 

Actief blijven en contact zijn van levensbelang bij dementie

“Deze corona-tijd heeft pijnlijk blootgelegd hoe het in ieder geval nooit meer mag. Gekozen oplossingen waren tijdelijk nodig, maar bleken ook schadelijk voor mensen met dementie”. Gerjoke Wilmink, directeur Alzheimer Nederland: “Ook onze eigen organisatie heeft in het begin gezocht naar ‘het juiste’. Aan het begin van de corona-crisis stopten wij ook onze eigen vaste bijeenkomsten in het land. Fysieke veiligheid voor alles, om het aantal besmettingen in te dammen. Maar dat bleek helaas geen lang houdbare oplossing. Inmiddels openen onze Alzheimer Cafés, Trefpunten en Theehuizen in het hele land weer voorzichtig hun deuren. En wanneer dat niet mogelijk is, dan lossen we dat online op. Maar dit is niet hetzelfde, dat zijn we ons terdege bewust. Fysiek contact, nabijheid, actief blijven. Het zijn juist deze drie dingen die zo belangrijk zijn voor de kwaliteit van leven van mensen met dementie. De coronatijd werd onbedoeld een sociaal experiment waarvan we de uitkomsten al vermoedden: zonder contact en activiteiten gaan veel mensen met dementie extra snel achteruit.”  

Nationale Strategie

Onze Nationale Strategie Dementie is nu urgenter dan ooit. Veel verworvenheden van de afgelopen jaren lijken in een klap teruggedraaid. We zien in praktijk een terugval naar het medische model, naar de ziekte. De kwaliteit van leven is door het coronavirus sterk achteruit gegaan. Dagactiviteiten werden gestaakt, de zorg thuis werd verminderd en voor verpleeghuizen kwam een algehele bezoekersstop. De mensen in verpleeghuizen misten hun bezoek, dagelijkse activiteiten en buitenlucht. Op dit moment zitten nog steeds veel mensen met dementie thuis zonder dagbesteding, hun mantelzorgers raken overbelast. Corona blijft nog wel een tijdje bij ons en een tweede golf is niet onwaarschijnlijk. Dat maakt dat we nu duurzame oplossingen moeten bedenken. Alzheimer Nederland stelt vast dat het welbevinden van mensen met dementie en hun mantelzorgers weer bovenaan de prioriteitenlijst moet staan in de dementiezorg. 

Wij delen onze strategische speerpunten met het brede dementieveld, zorg en politiek en beogen hiermee o.a.: 

  • dat de ondersteuning en zorg voor mensen thuis beter aansluit op wat mensen met dementie en hun mantelzorgers zelf willen en nodig hebben; 
  • verbetering van de participatie (langer meedoen) van mensen met dementie in de samenleving;
  • verbetering van de veerkracht en volhoudtijd van mantelzorgers;
  • verbetering van kwaliteit van leven van bewoners in verpleeghuizen door persoonsgerichte afspraken (wat wil deze persoon zelf, wat heeft hij/zij nodig). 

Belang van actief blijven/ zinvolle activiteiten

Alzheimer Nederland werkte mee aan het SBS programma Restaurant Misverstand dat momenteel op tv is. Een programma waarin negen mensen met dementie laten zien hoe zij genieten van het actief mee werken in een restaurant. En waaruit blijkt dat er ook echt meer mogelijk is dan je van tevoren denkt bij dementie.  Wilmink: “Het was een hard gelag dat we direct na de opnames van deze serie met de coronatijd werden geconfronteerd. Het onderstreept des te meer onze boodschap, de meeste mensen met dementie (zo’n 200.000) wonen nog thuis en dagactiviteiten zijn zowel voor hen als voor hun mantelzorgers van groot belang.”

Hoewel de meeste organisaties inmiddels wel wat alternatieven bieden zijn de dagactiviteiten nog lang niet op het oude niveau. Uit een recente peiling van Alzheimer Nederland onder mantelzorgers blijkt dat 40% van de mensen met dementie op dit moment geen enkele vorm van dagbesteding heeft. Uit de peiling blijkt ook dat 96% van de respondenten dagbesteding heel belangrijk vindt ter  ondersteuning van het thuis leven met dementie. 

De coronatijd werd onbedoeld een sociaal experiment waarvan we de uitkomsten al vermoedden: zonder contact en activiteiten gaan veel mensen met dementie extra snel achteruit.

Alzheimer Nederland

Het wegvallen van de dagbesteding heeft dan ook veel impact op mantelzorgers. Een paar quotes uit onze peiling:

  • “Ik heb zelf volledig voor mijn vader gezorgd, dag en nacht” 
  • “Mijn man stortte volledig in, en ik ook. Hij is toen opgenomen met een IBS”.
  • “Moeder is in de corona tijd erg achteruit gegaan. Het was voor mijn vader en ons (drie dochters) erg zwaar om zorg te bieden”
  • Vanwege corona krijgt mijn moeder maar 2,5 uur dagbesteding in plaats van 6,5 uur en dat betekent dat mijn zussen en ik dit op moeten vangen. 

> Lees hier de volledige Nationale Strategie Dementie

Dit bericht is afkomstig van de website van Alzheimer Nederland:

https://www.alzheimer-nederland.nl/nieuws/alzheimer-nederland-presenteert-landelijke-strategie-dementie

Categorieën
Alzheimer Nederland

Nieuwe handreiking aanpak verpleeghuiszorg bij corona gereed

Alzheimer Nederland heeft samen met Actiz, LOC, NIP, Verenso, V&VN en Zorgthuisnl begin mei een handreiking opgeleverd voor de bezoekregeling in de verpleeghuizen. Inmiddels zijn we in een andere fase terecht gekomen waarin een volgende crisissituatie zich kan voordoen. Daarom hebben deze partijen besloten om een nieuwe handreiking te schrijven. Deze handreiking richt zich niet enkel op het bezoek, maar kijkt naar de bredere context van sociale contacten. Lokaal maatwerk staat hierbij centraal. Een van de belangrijkste punten voor Alzheimer Nederland in deze handreiking is dat de kwaliteit van leven centraal staat, met zorg afgestemd op de verschillende persoonlijke behoeften en wensen.  

Nieuwe handreiking 

Waar in de handreiking die begin mei werd opgeleverd het toelaten van bezoek centraal stond, ligt de focus in de nieuwe handreiking op de bredere context van sociale contacten. De doelstelling van de nieuwe handreiking is om handvatten te bieden voor zorgorganisaties bij het opstellen van een plan voor bezoek en sociale contacten in het verpleeghuis ten tijde van corona. De handreiking is bedoeld als hulpmiddel voor maatwerk op elke zorglocatie, waarbij een goede balans tussen veiligheid en welbevinden op basis van professioneel inzicht het uitgangspunt is. 

Voor wie is deze handreiking? 

Deze handreiking is een hulpmiddel voor bestuurders/managers, cliëntenraden, ondernemingsraden/VAR/PAR en de regiebehandelaren van een zorgorganisatie. Veel organisaties zijn zich door de actualiteiten van de afgelopen weken al aan het voorbereiden op een mogelijke volgende uitbraak. De handreiking kan hierbij als een hulpmiddel worden gebruikt. Het advies is om juist ook wanneer er geen besmettingen zijn op een afdeling/locatie, al aan de slag te gaan met deze handreiking en een plan te vormen. 

Lees hier de handreiking

Dit bericht is afkomstig van de website van Alzheimer Nederland:

https://www.alzheimer-nederland.nl/nieuws/nieuwe-handreiking-aanpak-verpleeghuiszorg-bij-corona-gereed

Categorieën
Alzheimer Nederland

Onderzoek naar effecten van coronamaatregelen bij alzheimer

Voor onderzoek naar de effecten van coronamaatregelen op mensen met de ziekte van Alzheimer en hun mantelzorgers krijgen het Alzheimercentrum Amsterdam, Pharos en Alzheimer Nederland ruim drie ton subsidie van onderzoeksfinancier ZonMw. Het onderzoek heeft als doel om mensen met dementie weerbaarder te maken tegen de gevolgen van de coronamaatregelen. Alzheimer Nederland zal de resultaten van het onderzoek verspreiden, onder andere via alzheimer-nederland.nl, webinars en Alzheimer Cafés. 

Mensen met dementie en hun mantelzorgers hebben het zwaar tijdens corona. Niet alleen zijn deze patiënten extra vatbaar voor het virus, ook worden de mantelzorgers hard geraakt door de maatregelen. Voor de verpleeghuizen komt langzaamaan steeds meer aandacht. Maar de meeste mensen met dementie wonen thuis, terwijl de zorg en ondersteuning van professionals, vrijwilligers en familie nagenoeg stil viel. De druk op de mantelzorger is hierdoor flink toegenomen. 

Dementievriendelijke maatschappij

Samen met Alzheimer Nederland en Pharos brengen projectleiders Van der Flier en Van Maurik van het Alzheimercentrum Amsterdam in kaart wat de effecten van corona zijn op gedrag en stemming en functioneren van de patiënt, belasting van de naaste en zorgconsumptie. Daarnaast ontwikkelt het team online informatie over het omgaan met de gevolgen van de corona-maatregelen. 

Alzheimer Nederland

Binnen het onderzoek zal Alzheimer Nederland met de onderzoekers van het Alzheimercentrum Amsterdam en expertisecentrum gezondheidsverschillen Pharos via vragenlijsten informatie ophalen bij mantelzorgers. Daarnaast werken we met de onderzoekers aan informatie over het omgaan met dementie in tijden van corona. Zo worden wetenschappelijke bevindingen vertaald naar praktische informatie op dementie.nl en krijgen onze vrijwilligers informatie over de gevolgen van corona en het aanbieden van praktische hulp.

Dit bericht is afkomstig van de website van Alzheimer Nederland:

https://www.alzheimer-nederland.nl/nieuws/onderzoek-naar-effecten-van-coronamaatregelen-bij-alzheimer

Categorieën
Alzheimer Nederland

Debat leefstijlpreventie: Alzheimer Nederland vraagt aandacht voor goede hersengezondheid

Vandaag vergadert de Tweede Kamer over leefstijlpreventie. Een debat met een uitgebreide agenda: van suikertaks tot roken en van alcoholgebruik tot lachgas en veel aandacht voor een gezonde leefstijl bij het voorkomen van ziektes zoals diabetes of hart- en vaatziekten. Niet iedereen weet dat dezelfde risicofactoren ook van invloed zijn op de ontwikkeling van dementie. Daarom heeft Alzheimer Nederland input geleverd voor dit debat. Want wat goed is voor het hart, is goed voor het hoofd. Een goede hersengezondheid is belangrijk om het risico op dementie te verminderen of uit te stellen.

Risico op dementie verminderen

In november 2019 heeft een grote groep deskundigen en veldpartijen middels een ingezonden brief in de NRC opgeroepen om meer te investeren in preventie van dementie. Alzheimer Nederland was één van de ondertekenaars van deze brief. Ook in recent onderzoek wordt  opnieuw het belang van preventie bevestigd.

Preventie als onderdeel van Nationale Strategie Dementie

Alzheimer Nederland pleit al langer voor preventie. Dit is een belangrijk onderdeel van de nieuwe Nationale Strategie Dementie. Niet alleen om meer onderzoek te doen naar relevante risicofactoren, maar vooral om via regionale of landelijke campagnes hersengezondheid bij mensen onder de aandacht te brengen. En hen bovendien concreet handelingsperspectief te geven. Dit doen we zoveel mogelijk in samenwerking met andere partijen, om zo maximaal effect te behalen.

Alzheimer Nederland maakt onderzoek mogelijk en ondersteunt en initieert verschillende initiatieven op het gebied van preventie. Zo werd onze training ‘Houd uw brein gezond’ afgelopen jaar bijna 25.000 keer gevolgd.

Dit bericht is afkomstig van de website van Alzheimer Nederland:

https://www.alzheimer-nederland.nl/nieuws/debat-leefstijlpreventie-aandacht-voor-hersengezondheid

Categorieën
Alzheimer Nederland

Alzheimer Nederland reikt talentprijs ‘Young Outstanding Researcher’ uit aan twee jonge dementie onderzoekers

Alzheimer Nederland kijkt ieder jaar uit naar jonge onderzoekers, die zich door hun bijzondere wetenschappelijke prestaties en de maatschappelijke relevantie van hun onderzoek onderscheiden. De talentprijs ‘Young Outstanding Researcher’ en een bedrag van 100.000 euro is dit jaar door twee jonge onderzoekers gewonnen: dr. Janne Papma, winnaar in de categorie ‘onderzoek ten behoeve van de huidige generatie’ en dr. Susanne van Veluw, winnaar in de categorie ‘onderzoek ten behoeve van toekomstige generaties’.

Papma wil de prijs inzetten voor onderzoek naar het beter herkennen en behandelen van gedragsproblemen bij dementie zoals agressie, onrust en lusteloosheid. Van Veluw wil met haar onderzoek schadelijke eiwitophoping in het brein verminderen om zo dementie te voorkomen of af te remmen.

Stimulans voor veelbelovende onderzoekers

De prijs – die jaarlijks wordt uitgereikt door Alzheimer Nederland – geeft jonge getalenteerde wetenschappers een stimulans in de toekomst onderzoek naar dementie te kunnen blijven doen. Gerjoke Wilmink, directeur van Alzheimer Nederland: ‘In praktijk is het vaak moeilijk een vaste aanstelling te krijgen en eigen onderzoek te financieren. Vele jonge getalenteerde jonge onderzoekers verlaten om die reden het dementie-onderzoek. En dat is heel zonde. Eén op de vijf mensen krijgt dementie, bij vrouwen is dit zelfs één op de drie. Dat maakt onderzoek naar het voorkomen, behandelen en genezen van dementie, maar ook naar het omgaan met dementie, heel hard nodig!’

Selectieproces

De kandidaten voor de talentprijs hebben een uitgebreid selectietraject doorlopen. Ze zijn eerst beoordeeld op hun wetenschappelijke kwaliteit door vooraanstaande collega’s buiten het dementieonderzoek. Uit de vier beste inzenders zijn op basis van een publieksstemming en een jury-presentatie de twee winnaars bepaald.

Twee winnaars

Dr. Janne Papma, gepromoveerd psycholoog en neurowetenschapper en winnaar in de categorie ‘onderzoek ten behoeve van de huidige generatie’ is werkzaam als onderzoeker bij het Alzheimercentrum Erasmus MC. Zij doet onderzoek naar het beter herkennen en het persoonsgericht behandelen van gedragsproblemen bij dementie. ‘Gedragsproblemen die voorkomen bij mensen met dementie, zoals lusteloosheid, onrust of agressie hebben vaak veel impact op de thuissituatie. Ik onderzoek of het bieden van persoonsgerichte behandeling leidt tot een betere kwaliteit van leven voor mensen met dementie en hun familieleden’, geeft Papma aan. ‘Juist in een vroeg stadium van dementie worden deze symptomen niet goed herkend en daardoor niet behandeld. Mijn onderzoek brengt daar hopelijk verandering in’.

Dr. Susanne van Veluw, gepromoveerd neurowetenschapper en winnaar in de categorie ‘onderzoek ten behoeve van toekomstige generaties’ is werkzaam als onderzoeker bij het Leids Universitair Medisch Centrum en Harvard Medical School. Zij doet onderzoek naar de ophoping van schadelijke eiwitten in de hersenen van patiënten met de Katwijkse ziekte en de sporadische variant CAA. Dezelfde eiwitten spelen ook een grote rol in de ziekte van Alzheimer. ‘Met de prijs wil ik onderzoek naar de afvoer van schadelijke eiwitten uit de hersenen stimuleren om zo bloedingen in de hersenen, die vaak gepaard gaan met dementie, te voorkomen. Met name voor vaak jonge mensen, die met de ernstige gevolgen van deze ziekte te maken hebben, wil ik graag iets betekenen’, zegt Van Veluw.

Alzheimer Nederland is trots op de winnaars en verheugd de prijs ‘Young Outstanding Researcher’ uit te kunnen reiken. Wilmink: ‘Deze onderzoekers zetten zich met hart en ziel in voor het onderzoek naar dementie nu en in de toekomst. We zijn ervan overtuigd dat zij een verschil kunnen maken.’

De ‘Young Outstanding Researcher Award’ is door omstandigheden eerder dan op de geplande datum van 21 september (Wereld Alzheimer Dag)  uitgereikt.

Dit bericht is afkomstig van de website van Alzheimer Nederland:

https://www.alzheimer-nederland.nl/nieuws/alzheimer-nederland-reikt-talentprijs-young-outstanding-researcher-uit-aan-twee-jonge

Categorieën
Alzheimer Nederland

Alcohol ‘nieuwe’ belangrijke risicofactor dementie

Eind juli 2020 bracht ‘The Lancet Commission’ een rapport uit over risico’s op dementie. De commissie brengt ongeveer iedere twee jaar een rapport uit over wat er in de wetenschap bekend is over het risico op dementie. Het laatste rapport, waar we eerder aandacht aan schonken, schaart overmatig alcohol gebruik voor het eerst onder de belangrijke risicofactoren. Dit terwijl de negatieve rol van alcohol al veel langer bekend is. Waarom is er nu pas voldoende bewijs?

De commissie zegt dat er voldoende bewijs is dat zwaar drinken (meer dan 3 glazen per dag), een zeer negatief effect heeft op het brein. Ze halen hierbij onder andere een grote Franse studie aan uit 2018, die keek naar ziekenhuisopnames. Daarbij zagen de onderzoekers dat bij mensen met dementie alcoholmisbruik vaak een rol speelde. Dit was vooral erg duidelijk op jonge leeftijd, waarbij de dementie begon voor het 65e levensjaar. Van de ruim 50.000 gevallen van dementie op jonge leeftijd, was meer dan de helft een zware drinker. Ongeveer één derde van de zware drinkers had zelfs last van alcoholmisbruik. Bij deze cijfers is het overigens goed om te beseffen dat het gemiddeld alcoholgebruik in Frankrijk bijna 60% boven het gebruik in Nederland ligt. Maar het geeft goed aan hoe gevoelig het brein is voor overmatig alcoholgebruik. 

Waarom nu?

De Lancet onderzoekers geven aan dat het vaak lastig is om puur naar het effect van alcohol te kijken. Vaak zijn er zaken die er mee samenhangen, zeggen ze. Zo is alcoholgebruik vaak onderdeel van een (sub)cultuur. Het ‘hoort’ in sommige landen bijvoorbeeld bij een maaltijd. Of het is de gewoonte om na het werk wat te drinken. Hierdoor valt het alcoholgebruik vaak samen met andere risicofactoren of juist gezond gedrag. Door dit samenspel was het effect van alcohol altijd moeilijk te berekenen. Maar met de nieuwe studies kon men bepalen dat  zo’n 1% van alle gevallen van dementie  toe te schrijven is aan zwaar alcoholgebruik, van meer dan 3 glazen per dag.

Meer gezondheidseffecten

De Lancet onderzoekers keken alleen naar dementie. Minder alcoholgebruik (gemiddeld 2 of meer glazen per dag), zorgt al voor afname van het geheugencentrum in het brein. Maar ook in lagere hoeveelheden veroorzaakt alcohol gezondheidsproblemen. Zo heeft het onder andere een negatieve invloed op onder meer het risico op beroerte, borstkanker, darmkanker en longkanker. Het advies van de gezondheidsraad is daarom om geen alcohol te drinken of in ieder geval niet meer dan 1 glas alcohol per dag.

Dit bericht is afkomstig van de website van Alzheimer Nederland:

https://www.alzheimer-nederland.nl/nieuws/alcohol-nieuwe-belangrijke-risicofactor-dementie

Categorieën
Alzheimer Nederland

Factsheets gebruik ondersteuning Wmo en medicatieverstrekking

Eerder dit jaar werd het ‘Register Dementiezorg en Ondersteuning’ geïntroduceerd. Het Register geeft inzicht in het gebruik van zorg en ondersteuning door mensen met dementie en hun naasten. Op basis van gegevens uit het Register zijn er nu twee nieuwe factsheets beschikbaar. Eén over het gebruik van ondersteuning gefinancierd vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en één factsheet over medicatieverstrekking.

Het Register bevat op dit moment gegevens van bijna 180.000 mensen die in 2017 dementie hadden. Van deze groep mensen woonde ongeveer de helft heel 2017 thuis. Deze nieuwe factsheets gaan over deze groep thuiswonende mensen. 

Maatschappelijk ondersteuning vanuit de Wmo

  • 48% van de thuiswonende mensen gebruikte in 2017 ondersteuning gefinancierd vanuit de Wmo.
  • Mensen met dementie die samenwonen met een partner maken twee keer zo vaak gebruik van dagbesteding als mensen met dementie die alleen wonen.
  • Regionaal varieerde het gebruik van dagopvang bekostigd vanuit de Wmo: tussen de 7 en 43 procent van de mensen met dementie in een regio. 

Medicatieverstrekkingen, polyfarmacie en psychofarmaca

  • 83% van de thuiswonende mensen met dementie kreeg in 2017 medicatie; met een gemiddelde van acht soorten medicatie per persoon.
  • Aan jonge thuiswonende mensen met dementie (40-64 jaar) werd relatief vaak medicatie verstrekt (90%).
  • 45% van de thuiswonende mensen met dementie kreeg minimaal één soort psychofarmaca.
  • Bij 61% van de thuiswonende mensen met dementie was er sprake van polyfarmacie.
  • Er was onder andere regionale variatie in het percentage thuiswonende mensen met dementie dat psychofarmaca verstrekt kreeg: dit varieerde tussen 34 en 56 procent. 

Over het Register Dementiezorg en Ondersteuning

Het Register Dementiezorg en Ondersteuning is opgezet als onderdeel van het praktijkverbeterprogramma Dementiezorg voor Elkaar, onderdeel van het Deltaplan Dementie, in samenwerking met Alzheimer Nederland en het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn, en Sport (VWS).

Op basis van de gegevens uit het Register zijn dit jaar voor het eerst factsheets gepubliceerd. Het Register wordt de komende jaren uitgebreid en aangevuld met nieuwe gegevens. Er wordt periodiek informatie gepubliceerd over de zorg en ondersteuning die mensen met dementie ontvangen. Wanneer informatie over vervolgjaren beschikbaar is, worden ook trends in het gebruik van zorg en ondersteuning inzichtelijk gemaakt.

Dit bericht is afkomstig van de website van Alzheimer Nederland:

https://www.alzheimer-nederland.nl/nieuws/factsheets-gebruik-ondersteuning-wmo-en-medicatieverstrekking

Categorieën
Alzheimer Nederland

Risico op dementie neemt af. Aantal mensen met dementie blijft groeien. Hoe zit dat?

Vandaag verscheen in de Volkskrant een hoopvol artikel: Oudere loopt minder risico op dementie dan tien jaar geleden. Dat is goed nieuws. Tegelijkertijd stelt Alzheimer Nederland dat het aantal mensen met dementie de komende jaren sterk blijft stijgen. Hoe zit dit nu eigenlijk?

Het lijkt ingewikkeld, maar kan eenvoudig worden uitgelegd: de kans dat je op 70-jarige leeftijd dementie krijgt, is afgenomen. Mensen blijven over het algemeen langer gezond, o.a. door een verbeterde leefstijl, maar ook door betere behandeling van hart- en vaatziekten (een van de grote risico’s op dementie). Echter: Nederland vergrijst nog steeds (meer mensen worden oud) en we worden allemaal steeds ouder (de levensverwachting blijft stijgen). Daarom blijft het absolute aantal mensen met dementie voorlopig nog steeds groeien. Als er in de tussentijd geen behandeling of geneesmiddelen worden gevonden dan koersen we af op een half miljoen mensen met dementie in 2040. 

Gezonde leefstijl vermindert het risico op dementie

Marco Blom, wetenschapsdirecteur van Alzheimer Nederland legt uit: “De grote studie die nu is gepresenteerd bevestigt wat al eerder in kleinere studies was aangetoond: in de afgelopen 20 jaar is het risico op dementie gedaald in het Westen (Europa en VS). Iemand van 70 jaar heeft minder risico om op die leeftijd dementie te krijgen dan een aantal jaren terug. Uit het onderzoek komt naar voren dat de gemiddelde Nederlander in 1990 ca 27% kans had om dementie te ontwikkelen, nu 30 jaar later is dat risico gedaald naar 18%. En dat is zeker een hele positieve ontwikkeling. Het laat vooral zien dat als grote groepen mensen een gezonde leefstijl hanteren en ziekten zoals hart- en vaataandoeningen en diabetes goed worden behandeld, we de gemiddelde beginleeftijd van dementie naar achteren weten te schuiven. 

Aantal mensen met dementie blijft toenemen

We worden steeds ouder, en met ouder worden neemt het risico op dementie toe. Nederland vergrijst en de grote groep babyboomers komt binnen afzienbare tijd op een leeftijd waarop dementie vaak begint. Kortom: preventie betekent vooral uitstel, geen afstel. De gemiddelde leeftijd waarop iemand dementie krijgt schuift langzaam op. Het aantal mensen met dementie groeit dus nog steeds. Wij werken er samen met alle dementie-onderzoekers wereldwijd hard aan om dit een halt toe te roepen. Zodat het aantal mensen met dementie echt naar beneden gebracht kan worden. Wij geloven zeker in een toekomst zonder dementie, maar zover is het helaas nog niet.

1 op de 5 mensen krijgt dementie

Uit eerder onderzoek van het Erasmus Medisch Centrum blijkt dat dementie juist in de hogere leeftijdsgroepen meer voorkomt. Dit komt omdat we steeds succesvoller hartfalen en kanker weten te bestrijden. Omdat we dementie echter nog niet kunnen genezen, komt dat juist op latere leeftijd meer voor. 1 op de 5 mensen krijgt dementie en bij vrouwen is dat zelfs 1 op de 3.”

Dit bericht is afkomstig van de website van Alzheimer Nederland:

https://www.alzheimer-nederland.nl/nieuws/risico-dementie-aantal-mensen-dementie

Categorieën
Alzheimer Nederland

Meer bewegen met de spelcomputer

Bewegen is goed, dat weet iedereen. Maar wat als je door dementie, niet meer gemakkelijk tot een activiteit komt? Dan is ‘exergaming’ misschien een uitkomst: een combinatie tussen bewegen en een spel via de computer. Dr. Franka Meiland, senior onderzoeker van destijds de afdeling Psychiatrie van het Amsterdam UMC, locatie VUmc deed hier onderzoek naar. Alzheimer Nederland steunde het onderzoek met 22.500 euro*. “Wat mij opviel was het enthousiasme. Van de deelnemers natuurlijk, maar ook van de naasten én de zorgprofessionals.” 

Meiland deed met collega’s drie jaar onderzoek naar exergaming bij mensen met dementie die een dagbesteding bezoeken. “We deden onderzoek naar systemen waarbij mensen kunnen fietsen op een soort hometrainer. Op het beeldscherm was een route te zien met bijvoorbeeld de straten van het dorp waar ze opgroeiden. Zo was er een man die was opgegroeid in Rome en vertelde dat hij nooit meer door die stad zou kunnen fietsen. Nou met exergaming kan dat dus wel!” 

Wat doet het bij mensen?

Meiland is dus enthousiast over exergaming: “We zagen dat mensen er veel plezier aan beleven. Daarnaast merkten we dat mensen het op intellectueel vlak een beetje beter deden en dat ze meer met anderen omgingen dan mensen die geen exergaming deden. Naar aanleiding van de route die mensen met exergaming fietsten kwamen verhalen soms los en werden gedeeld met naasten of het personeel. We kregen ook signalen dat de kwaliteit van leven van mensen beter werd en dat mensen minder vaak vielen. Wat jammer was, is dat we niet konden aantonen dat mensen daadwerkelijk meer gaan bewegen of dat ze op andere terreinen mobieler worden. Maar het onderzoek was ook vrij klein met 112 deelnemers en omdat het in een dagcentrum plaatsvond, konden we hen niet vragen om bijvoorbeeld dagelijks op de hometrainer te stappen.”    

De mantelzorger profiteert mee

Bijzonder aan het onderzoek was dat de situatie van de naasten óók vooruit ging. Mantelzorgers voelden zich minder emotioneel belast en voelden zich zelfs bekwamer in het omgaan met dementie. Was dat niet een zeer onverwachte uitkomst? Meiland: “Nou, dat is wel te verklaren hoor. Zoals ik in het begin al zei, mensen hebben er veel plezier aan. Dus dat is natuurlijk als naaste al een prettig gevoel. Maar sommige mantelzorgers waren ook bij de activiteit aanwezig en konden dan tijdens het fietsen een gesprek aanknopen over wat men zag op het beeld. En sommige mensen konden thuis ook praten over de fietstocht die ze in het dagcentrum hadden gemaakt. Dan heb je gewoon samen weer meer om over te praten. Daarnaast weten we dat bewegen ook goed is voor allerlei andere klachten. Mensen worden wat actiever en sommigen hebben ook wat minder last van bijvoorbeeld onrust.” 

Mogelijk in veel dagbestedingen en verpleeghuizen

Het enthousiasme van de deelnemers werkt vast aanstekelijk. Heb je tips voor centra die het ook willen opzetten? Meiland: “We hebben een factsheet opgesteld voor dagcentra en verpleeghuizen met allerlei tips over het gebruik van exergaming apparatuur. Er is namelijk wel een investering nodig zowel in geld, tijd en ook is er een goede plek nodig. Voor de financiering van de producten zoals DiFiets, Fietslabyrint, PraxFit, or SilverFit Mile, kunnen mensen bijvoorbeeld aankloppen bij ouderenfondsen en Rotary clubs. Maar om mensen echt te laten profiteren heb je ook een goede plek nodig. Zodat mensen de fiets zien of anderen zien fietsen en dan zelf ook mee willen doen. En essentieel is natuurlijk enthousiast personeel. Dat zagen we ook in het onderzoek terug. De betrokkenheid van personeel zorgt voor grote verschillen in de tijd die mensen besteden aan exergaming.” 

Het kan ook thuis!

De meeste mensen met dementie wonen thuis. Is het ook mogelijk, of zelfs aan te raden, om in de thuissituatie gebruik te maken van exergaming? Meiland: “Bewegen is gewoon heel goed voor iedereen, dus ook voor mensen met dementie. En exergaming is vooral een goede manier om te bewegen als dat op een andere manier moeilijker gaat. Bijvoorbeeld als iemand bang is om te verdwalen of om te vallen. Dan kan het echt een uitkomst zijn.”

Een compleet systeem voor fiets en beeldscherm in huis halen is echter wel prijzig. De beschikbare fietssystemen voor particulieren kosten al snel duizenden euro’s. “Voor thuis zou ik heel goed kijken wat de wensen en behoeftes zijn. Niet iedereen wil op een fiets. Sommigen mensen vinden het bijvoorbeeld erg leuk om met een Wii-fit spel op de spelcomputer aan de slag te gaan en zo bijvoorbeeld een potje te tennissen of bowlen. Maar iets eenvoudigs als een digitale agenda kan natuurlijk ook al helpen. Het niet tot activiteiten komen is een veel gezien probleem. En een digitale agenda die een herinnering stuurt voor een nuttige of plezierige activiteit kan dan net het steuntje in de rug zijn om meer te bewegen. Bijvoorbeeld een seintje om de planten water te geven of om een boodschap te doen.”

*Het onderzoek werd gefinancierd door Alzheimer Nederland, de Stichting Dioraphte en door de EU (Marie Sklodowska Curie – INDUCT project). Het originele wetenschappelijke artikel dat werd geschreven over het onderzoek is te lezen in The Journal of Post-Acute and Long-Term Care Medicine.

Dit bericht is afkomstig van de website van Alzheimer Nederland:

https://www.alzheimer-nederland.nl/nieuws/meer-bewegen-met-de-spelcomputer

Categorieën
Alzheimer Nederland

Nieuwe handreiking aanpak verpleeghuiszorg bij corona in ontwikkeling

ActiZ, Alzheimer Nederland, LOC, NIP, Verenso, V&VN en Zorgthuisnl, hebben begin mei een handreiking opgeleverd voor de bezoekregeling in de verpleeghuizen. Inmiddels is op iedere verpleeghuislocatie weer bezoek mogelijk en zijn we in een andere fase terecht gekomen. Vanwege het toenemend aantal besmettingen en andere inzichten hebben deze partijen besloten om een nieuwe handreiking te gaan schrijven. Deze handreiking zal zich niet enkel richten op het bezoek, maar ook kijken naar de bredere context van sociale contacten. De verwachting is dat de nieuwe handreiking begin september 2020 gepubliceerd wordt.

Nieuwe handreiking

Met de handreiking die begin mei opgeleverd werd, konden zorgorganisaties weer bezoek mogelijk maken. In de nieuwe handreiking zal niet meer het bezoek het centrale onderwerp zijn en er zal geen sprake meer zijn van een fasering. Er worden verschillende situaties beschreven waar organisaties met maatwerk op in kunnen spelen. Er zal ruimte zijn voor de afwegingen die de zorgorganisatie moet maken tussen veiligheid en kwaliteit van leven, in samenspraak met de cliëntenraad, ondernemingsraad, de verpleegkundige adviesraad (VAR/PAR) en de regiebehandelaren.

Verschillende onderwerpen

Het bezoeken van een verpleeghuis zal één van de onderwerpen zijn, maar daarnaast worden er in de handreiking ook kaders opgenomen voor het betrekken van naasten en vrijwilligers bij de zorgverlening, ook in tijden van een uitbraak of verhoogde besmettingsgraad in de regio.

Klankbordgroep levert input

Voordat de handreiking gepubliceerd wordt, leest naast een klankbordgroep van experts, ook GGD GHOR Nederland mee. Ook geven ze beiden input voor de inhoud.

Dit bericht is afkomstig van de website van Alzheimer Nederland:

https://www.alzheimer-nederland.nl/nieuws/nieuwe-handreiking-aanpak-verpleeghuiszorg-corona