Bank moet wegblijven van wapens en plofkip

20-06-2019

Vandaag spreekt de Tweede Kamer over het beleid dat de overheid voert om ‘internationaal maatschappelijk verantwoord ondernemen (IMVO)’ te stimuleren.

Op tafel ligt een rapport van PwC met aanbevelingen over hoe overheden internationaal maatschappelijk verantwoord ondernemen (IMVO) kunnen stimuleren. Uit dat rapport blijkt onder andere dat bedrijven aangeven ‘niet altijd te weten wat er van hen wordt verwacht als het gaat om verantwoord ondernemen’. In de praktijk blijkt dat banken met hun investeringen soms ingaan tegen overheidsbeleid. De overheid moet duidelijk maken dat dit niet langer kan en dat verschuilen achter ‘onwetendheid’ niet acceptabel meer is. Hieronder drie voorbeelden.

Wapens naar landen betrokken bij mensenrechtenschendingen
Begin deze maand bleek uit een onderzoek van PAX voor de Eerlijke Bankwijzer dat ING, ABN Amro en Van Lanschot samen voor bijna 600 miljoen euro investeren in bedrijven die wapens leveren aan Saoedi Arabië, de Verenigde Arabische Emiraten en Egypte. Deze landen zijn betrokken bij de oorlog in Jemen waar veel burgerslachtoffers vallen en het internationaal humanitair recht stelselmatig geschonden wordt. De Nederlandse overheid is daarom al vanaf 2016 zeer terughoudend met wapenexportvergunningen naar deze landen en sloot wapenexport eind 2018 zelfs vrijwel volledig uit. De drie banken investeren hiermee dus zwaar onder de standaard die de Nederlandse overheid zelf hanteert. Zeker in het geval van ABN Amro, waarin de staat een meerderheidsbelang bezit, is dit onbegrijpelijk en pijnlijk.

NLse geld naar producent van plofkippen
Een tweede voorbeeld betreft dierenwelzijn. Een unanieme (!) Tweede Kamer heeft eind mei een motie aangenomen die de regering oproept om niet toe te staan dat de Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling leningen verstrekt aan MHP, de grootste producent van kippenvlees en foie gras van Oekraïne. MHP ligt al jaren stevig onder vuur vanwege de goedkope plofkippen waarmee ze de Europese markt overspoelen en oneerlijke concurrentie veroorzaken voor Nederlandse vleeskippenhouders die volgens hogere dierenwelzijnsnormen produceren. Eerder dit jaar veroorzaakte MHP een schandaal over de gruwelijke wijze waarop ze ganzen dwangvoederen voor hun foie gras. Tegelijkertijd investeren ING, Rabobank en daarnaast bijvoorbeeld Aegon en Nationale Nederlanden al jaren volop in MHP.

Klimaat richtlijnen
Ook op het gebied van klimaat kunnen banken meer doen om regeringsbeleid te volgen. Ondanks dat de regering ‘streeft naar een verdere beperking van de opwarming tot maximaal 1,5 graad Celsius’ investeerde ABN Amro de afgelopen jaren 82% en ING 83% van hun energieleningen in fossiele energiebedrijven. Dat kan en moet anders.

Het is duidelijk wat er van bedrijven wordt verwacht. De overheid maakt duurzaamheidsbeleid gebaseerd op internationale normen en een democratisch proces. Een bank die dit beleid aan z’n laars lapt dient hierop aangesproken te worden. Kamer en regering moeten vandaag duidelijk maken dat dit niet acceptabel is.

Jan Gruiters, PAX en Pascal de Smit, World Animal Protection, beide organisaties maken deel uit van de Eerlijke Bankwijzer.

Dit artickle verscheen vandaag op de opiniepagina van de Volkskrant

Omstreden wapens en wapenhandel

Fondsen.org
Strandplevier 23
2201 XJ Noordwijk
informatie@fondsen.org
KvK 34160633